Bono düzenlemede dikkate edilecek hususlar

Bono (emre muharrer senet) düzenlenirken yapılacak küçük bir hata bile senedin kambiyo senedi niteliğini kaybetmesine veya ciddi ispat sorunlarına yol açabilir. Uygulamada özellikle TTK hükümleri (TTK m. 670 ve devamı) çerçevesinde şu hususlara dikkat edilir:

1. Zorunlu Unsurların Eksiksiz Olması

Bir bononun geçerli olabilmesi için şu unsurlar mutlaka bulunmalıdır:

“Bono” veya “emre muharrer senet” ibaresi (senet metninde)
Kayıtsız ve şartsız ödeme vaadi
Ödenecek bedel (para miktarı)
Vade (yoksa “görüldüğünde” sayılır)
Lehtar (alacaklı)
Düzenleme yeri
Düzenleme tarihi
Düzenleyenin imzası

Bunlardan biri eksikse senet kambiyo senedi sayılmayabilir.

2. İmza ve El Yazısı

Düzenleyenin ıslak imzası zorunludur.
İmza dışındaki kısımlar (özellikle miktar ve lehtar) mümkünse sonradan tartışma doğurmayacak şekilde tam doldurulmalıdır.
Kaşe tek başına imza yerine geçmez.

3. Bedelin Yazımı

Hem rakamla hem yazıyla yazılması ispat açısından önemlidir.
Çelişki halinde yazı ile olan miktar esas alınır.
Para birimi açık yazılmalıdır. (TL, vb.)

4. Lehtarın Belirli Olması

Lehtar açık ve tereddütsüz şekilde yazılmalıdır.
“Emre” kaydı yoksa nama yazılı senet gibi değerlendirme doğabilir.
Zincir cironun sağlıklı kurulması için lehtar net olmalıdır.

5. Vade Düzeni

Mutlaka açık vade tarihi konulması tavsiye edilir.
“Görüldüğünde”, “görüldüğünde + süre” gibi ifadeler hukuken mümkündür ama pratikte ihtilaf doğurabilir.
Vade yoksa bono “görüldüğünde ödenir” sayılır.

6. Düzenleme yeri ve tarihi yazılması önemlidir.

7. Boş Bono (Teminat / Açık Bono) Riski

İmza atılıp boş bırakılan bonolar uygulamada en riskli senet türüdür.
“Sözleşmeye aykırı doldurma” iddiaları sık görülür.

8. Yetkisiz veya Hatalı Doldurma

TTK’ya göre yetkisiz doldurma savunması ileri sürülebilir.
Ancak iyi niyetli 3. kişilere karşı bu savunma sınırlıdır.

9. Ciro ve Devredilebilirlik Açısından Kontrol

“Emre” kaydı yoksa ciro ile devredilemez.
“Ciro edilemez” kaydı konulursa sorun çıkarabilir.

10. Senet tek başına yeterli olsa da özellikle keşidecinin lehdara karşı açabileceği davalar açısından diğer ispat vesikalarının da elde bulunması önem arz edebilir.

UYARI : Bu sitede yer alan yazılar yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Buradaki bilgiler herhangi bir hukuki görüş veya tavsiye niteliği taşımamaktadır. Okuyucuların kendi araştırma yükümlülükleri bulunmaktadır. Site ve yazarlar bu içeriklerin kullanımı nedeniyle doğabilecek sonuçlardan sorumluluk taşımaz.