Özel işyerleri HES kodu sorabilir mi?

Kahvehane, fırın gibi özel işyerlerinde aşı ve HES kodu sorgulaması yapılacağı yönünde açıklamalar var. Bu sorgulamaların hukuka uygun olup olmadığını aşağıda inceleyeceğiz.

Kişisel Verilerin Korunması Kanununda kişisel veri “Kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgi” olarak tanımlanmıştır.

Bu Kanunun 6/2 maddesine göre, özel nitelikli kişisel verilerin, ilgilinin açık rızası olmaksızın işlenmesi yasaktır. Yine bu Kanunun 12/4 maddesine göre “Veri sorumluları ile veri işleyen kişiler, öğrendikleri kişisel verileri bu Kanun hükümlerine aykırı olarak başkasına açıklayamaz ve işleme amacı dışında kullanamazlar. Bu yükümlülük görevden ayrılmalarından sonra da devam eder.”

Hasta Hakları Yönetmeliğinin 16. maddesine göre de, “hastanın kendisi, vekili veya kanuni temsilcisi sağlık durumu ile ilgili bilgiler bulunan dosyayı ve kayıtları inceleyebilir ve bir suretini alabilir. Bu kayıtlar, sadece hastanın tedavisi ile doğrudan ilgili olanlar tarafından görülebilir.”

Bu Yönetmeliğin 20. maddesine göre, İlgili mevzuat hükümleri ve/veya yetkili mercilerce alınacak tedbirlerin gerektirdiği haller dışında; kişi, sağlık durumu hakkında kendisinin, yakınlarının ya da hiç kimsenin bilgilendirilmemesini talep edebilir. Bu durumda kişinin kararı yazılı olarak alınır. Hasta, bilgi verilmemesi talebini istediği zaman değiştirebilir ve bilgi verilmesini talep edebilir

Bu durumda, HES kodu ve aşı bilgisi kişinin özel bilgisidir, kişiye özeldir. Bu bilgiler kanunen korunmaktadır.

Aşı ve çeşitli sağlık bilgileri, kişinin rızası olmadan toplanamaz ve işlenemez.

Kaldı ki, rızaen veya kanunen bu bilgiler toplanıp kayda alınsa bile bu bilgilerin başkalarına açıklanması ve başkaları tarafından sorgulanması mümkün değildir. Özel işyerleri tarafından bu bilgilerin sorgulanamayacağı açıktır.

Özel işyerlerinin görev ve yetki yönünden de bu sorgulamaları yapamayacağını Odalara ilişkin yazımızda açıklamıştık.

Yani, özel işyerleri tarafından kişilerin bu sağlık bilgilerinin, HES kodlarının ve aşı durumlarının sorgulanması mümkün değildir.

Yukarıdaki Kanuni hükümlere aykırı olarak yapılan işlem ve sorgulamalar ilgilileri açısından cezai sorumluluk gerektirir.

Bu konuda Kişisel Verileri Koruma Kurumuna (www.kvkk.gov.tr) şikayet başvurusu yapılabilir.