5510 say\u0131l\u0131 Sosyal Sigortalar ve Genel Sa\u011fl\u0131k Sigortas\u0131 Kanunu uyar\u0131nca i\u015fverenlerin sigortal\u0131 i\u015fe giri\u015f bildirgelerini s\u00fcresinde vermeleri, sigortal\u0131lar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 ayl\u0131k prim ve hizmet belgeleri ile Kuruma bildirmeleri ve sigortal\u0131l\u0131\u011fa ili\u015fkin di\u011fer y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri yerine getirmeleri zorunludur. Bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin ihlali h\u00e2linde Sosyal G\u00fcvenlik Kurumu taraf\u0131ndan idari para cezalar\u0131 uygulanmaktad\u0131r. Uygulamada ise \u00f6zellikle ticari taksi, dolmu\u015f ve minib\u00fcs i\u015fletmelerine y\u00f6nelik denetimlerde trafik ceza tutanaklar\u0131, Emniyet Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc kay\u0131tlar\u0131 ve di\u011fer kamu kurumlar\u0131ndan temin edilen belgeler sigortas\u0131z \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ispat\u0131nda \u00f6nemli deliller olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Ancak yaln\u0131zca trafik ceza kay\u0131tlar\u0131na dayan\u0131larak idari para cezas\u0131 uygulan\u0131p uygulanamayaca\u011f\u0131 uzun y\u0131llard\u0131r yarg\u0131 kararlar\u0131na konu olmaktad\u0131r. Dan\u0131\u015ftay’\u0131n farkl\u0131 tarihlerde verdi\u011fi iki \u00f6nemli karar, bu konuda i\u00e7tihad\u0131n nas\u0131l geli\u015fti\u011fini g\u00f6stermesi bak\u0131m\u0131ndan dikkat \u00e7ekicidir.<\/p>\n\n\n\n
Dan\u0131\u015ftay 15. Dairesinin 2018 tarihli karar\u0131n\u0131n konusu<\/strong><\/p>\n\n\n\n Dan\u0131\u015ftay 15. Dairesinin E.2013\/6304, K.2018\/8273 say\u0131l\u0131 karar\u0131nda, SGK taraf\u0131ndan i\u015fyerinde yap\u0131lan inceleme sonucunda sevk irsaliyeleri ve \u00e7e\u015fitli ticari belgelerde isimleri bulunan baz\u0131 ki\u015filerin sigortas\u0131z \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kabul edilerek i\u015fveren hakk\u0131nda idari para cezas\u0131 uygulanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130dare, kay\u0131tlar \u00fczerinde isimlerinin bulunmas\u0131n\u0131 bu ki\u015filerin i\u015f\u00e7i olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131n g\u00f6stergesi kabul etmi\u015f, buna ba\u011fl\u0131 olarak i\u015fe giri\u015f bildirgesi ile ayl\u0131k prim ve hizmet belgelerinin verilmedi\u011fi gerek\u00e7esiyle i\u015flem tesis etmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n Dan\u0131\u015ftay ise olay\u0131 farkl\u0131 de\u011ferlendirmi\u015ftir. Kararda, yaln\u0131zca irsaliye veya benzeri ticari belgelerde isim bulunmas\u0131n\u0131n ki\u015finin i\u015f\u00e7i oldu\u011funu g\u00f6stermeyece\u011fi, bu ki\u015filerin ger\u00e7ekten hizmet akdiyle \u00e7al\u0131\u015f\u0131p \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi belirtilmi\u015ftir. Ayr\u0131ca baz\u0131 ki\u015filerin ba\u015fka firmalarda \u00e7al\u0131\u015fabilece\u011fi, baz\u0131lar\u0131n\u0131n ise kendi ad\u0131na ba\u011f\u0131ms\u0131z faaliyet g\u00f6steren serbest meslek erbab\u0131 olabilece\u011fi ifade edilmi\u015f; bu nedenle yaln\u0131zca kay\u0131t incelemesine dayan\u0131larak idari para cezas\u0131 uygulanmas\u0131n\u0131n hukuka uygun olmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Mahkeme, somut olay\u0131n tan\u0131k beyanlar\u0131, ki\u015fi ifadeleri ve di\u011fer maddi delillerle desteklenmesi gerekti\u011fini \u00f6zellikle vurgulam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Dan\u0131\u015ftay 10. Dairesinin 2024 tarihli karar\u0131n\u0131n konusu<\/strong><\/p>\n\n\n\n Dan\u0131\u015ftay 10. Dairesinin E.2020\/3208, K.2024\/2359 say\u0131l\u0131 karar\u0131nda ise uyu\u015fmazl\u0131k farkl\u0131 bir delil yap\u0131s\u0131 \u00fczerine kurulmu\u015ftur. Bu olayda SGK denetmenleri, Emniyet M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden ticari ara\u00e7lara ili\u015fkin trafik ceza kay\u0131tlar\u0131n\u0131 istemi\u015f, trafik cezalar\u0131n\u0131n farkl\u0131 ki\u015filer ad\u0131na d\u00fczenlendi\u011fini tespit etmi\u015f ve bu ki\u015filerin sigortas\u0131z \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131klar\u0131 sonucuna ula\u015farak i\u015fe giri\u015f bildirgelerinin ve ayl\u0131k prim belgelerinin verilmedi\u011fi gerek\u00e7esiyle i\u015fveren hakk\u0131nda idari para cezas\u0131 uygulam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Dan\u0131\u015ftay, 5510 say\u0131l\u0131 Kanun’un 86. ve 102. maddelerini birlikte de\u011ferlendirerek kamu kurumlar\u0131ndan gelen resmi belgelerin sigortas\u0131z \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n tespitinde kullan\u0131labilece\u011fini kabul etmi\u015ftir. \u00d6zellikle Emniyet Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen trafik ceza kay\u0131tlar\u0131n\u0131n resmi belge niteli\u011finde oldu\u011fu ve bunlar\u0131n delil olarak dikkate al\u0131nabilece\u011fi belirtilmi\u015ftir. Bununla birlikte karar dikkatle incelendi\u011finde, Dan\u0131\u015ftay’\u0131n yaln\u0131zca trafik ceza kay\u0131tlar\u0131na dayanmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Dosyada ayr\u0131ca \u015fik\u00e2yet\u00e7i taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131lan hizmet tespiti davas\u0131nda ki\u015finin uzun y\u0131llar hizmet akdiyle \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131n mahkeme karar\u0131yla belirlenmi\u015f olmas\u0131 da de\u011ferlendirmeye al\u0131nm\u0131\u015f ve bu husus \u00f6nemli bir destekleyici delil olarak kabul edilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n Kararlar\u0131n benzer y\u00f6nleri<\/strong><\/p>\n\n\n\n Her iki karar birlikte de\u011ferlendirildi\u011finde Dan\u0131\u015ftay’\u0131n temel yakla\u015f\u0131m\u0131nda \u00f6nemli bir ortak nokta bulundu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. Her iki dosyada da idari para cezas\u0131 uygulanabilmesi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n somut delillerle ortaya konulmas\u0131 gerekti\u011fi kabul edilmektedir. Varsay\u0131ma dayal\u0131 de\u011ferlendirmeler veya eksik incelemeler hukuka uygun g\u00f6r\u00fclmemektedir. Ayr\u0131ca her iki kararda da SGK’n\u0131n idari yapt\u0131r\u0131m uygularken ispat y\u00fck\u00fcn\u00fc ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 ve fiili \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n kesin bi\u00e7imde ortaya konulmas\u0131n\u0131n zorunlu oldu\u011fu anlay\u0131\u015f\u0131 korunmaktad\u0131r. Bu y\u00f6n\u00fcyle Dan\u0131\u015ftay, idarenin takdir yetkisinin s\u0131n\u0131rs\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131 ve yarg\u0131sal denetime tabi bulundu\u011fu ilkesini s\u00fcrd\u00fcrmektedir.<\/p>\n\n\n\n Kararlar\u0131n farkl\u0131 y\u00f6nleri<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u0130ki karar aras\u0131ndaki en \u00f6nemli farkl\u0131l\u0131k, resmi kamu kay\u0131tlar\u0131na verilen ispat de\u011ferinde ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. 2018 tarihli kararda yaln\u0131zca ticari belgelerde isim bulunmas\u0131 yeterli kabul edilmemi\u015f ve bu belgelerin fiili \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 tek ba\u015f\u0131na ispatlayamayaca\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k 2024 tarihli kararda Emniyet Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden al\u0131nan trafik ceza kay\u0131tlar\u0131n\u0131n resmi belge niteli\u011fi ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a kabul edilmi\u015f ve bunlar\u0131n sigortas\u0131z \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n tespitinde kullan\u0131labilece\u011fi ifade edilmi\u015ftir. Bununla birlikte Dan\u0131\u015ftay, bu yeni yakla\u015f\u0131m\u0131nda da resmi kay\u0131tlar\u0131n mutlaka ba\u015fka delillerle birlikte de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fini kabul etmi\u015f, \u00f6zellikle hizmet tespiti davas\u0131nda verilen karar\u0131n uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde belirleyici rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermi\u015ftir. B\u00f6ylece resmi belgelerin ispat g\u00fcc\u00fc art\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olmakla birlikte, tek ba\u015f\u0131na yeterli delil olarak kabul edilmedi\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Kararlar\u0131n hukuki de\u011ferlendirmesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n Bu iki karar birlikte incelendi\u011finde Dan\u0131\u015ftay’\u0131n \u00f6nceki i\u00e7tihad\u0131ndan tamamen vazge\u00e7medi\u011fi, ancak delil de\u011ferlendirmesini g\u00fcncel uygulamalar do\u011frultusunda geli\u015ftirdi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. \u00d6zellikle 5510 say\u0131l\u0131 Kanun’un 86. maddesinde yer alan kamu kurumlar\u0131ndan al\u0131nan bilgi ve belgelerin delil olarak kullan\u0131labilece\u011fine ili\u015fkin d\u00fczenleme, 2024 tarihli kararda daha geni\u015f yorumlanm\u0131\u015ft\u0131r. Buna ra\u011fmen Dan\u0131\u015ftay, hukuki g\u00fcvenlik ilkesinden \u00f6d\u00fcn vermemi\u015f; idari para cezalar\u0131n\u0131n ancak fiili \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 ortaya koyan b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir delil sistemi i\u00e7erisinde hukuka uygun olaca\u011f\u0131n\u0131 kabul etmi\u015ftir. Bu nedenle trafik ceza tutanaklar\u0131 \u00f6nemli bir ba\u015flang\u0131\u00e7 delili olu\u015fturmakla birlikte, bunlar\u0131n hizmet akdini kesin olarak ispatlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Somut olay\u0131n \u00f6zelliklerine g\u00f6re tan\u0131k anlat\u0131mlar\u0131, hizmet tespiti kararlar\u0131, SGK denetim raporlar\u0131, i\u015fyeri kay\u0131tlar\u0131 ve di\u011fer resmi belgeler birlikte de\u011ferlendirilmelidir.<\/p>\n\n\n\n Sonu\u00e7<\/strong><\/p>\n\n\n\n Dan\u0131\u015ftay’\u0131n 2018 ve 2024 tarihli kararlar\u0131 birlikte de\u011ferlendirildi\u011finde, SGK’n\u0131n sigortas\u0131z \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmaya ili\u015fkin idari para cezalar\u0131nda somut olgu ve objektif delil<\/strong> aray\u0131\u015f\u0131ndan vazge\u00e7medi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Bununla birlikte g\u00fcncel i\u00e7tihat, Emniyet Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc gibi kamu kurumlar\u0131ndan elde edilen resmi kay\u0131tlar\u0131n ispat de\u011ferini \u00f6nceki kararlara g\u00f6re daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bi\u00e7imde kabul etmektedir. Ancak bu yakla\u015f\u0131m, trafik ceza tutanaklar\u0131n\u0131n tek ba\u015f\u0131na kesin delil oldu\u011fu anlam\u0131na gelmemektedir. Aksine Dan\u0131\u015ftay, idari yapt\u0131r\u0131m\u0131n hukuka uygun say\u0131labilmesi i\u00e7in resmi kay\u0131tlar\u0131n di\u011fer maddi olgularla desteklenmesini aramaya devam etmektedir. Bu nedenle uygulamada hem SGK denetimlerinin hem de yarg\u0131sal incelemenin temel \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fc, fiili \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n hi\u00e7bir ku\u015fkuya yer b\u0131rakmayacak \u015fekilde somut delillerle ortaya konulmas\u0131 olmaya devam etmektedir.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" 5510 say\u0131l\u0131 Sosyal Sigortalar ve Genel Sa\u011fl\u0131k Sigortas\u0131 Kanunu uyar\u0131nca i\u015fverenlerin sigortal\u0131 i\u015fe giri\u015f bildirgelerini s\u00fcresinde vermeleri, sigortal\u0131lar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 ayl\u0131k prim ve hizmet belgeleri ile Kuruma bildirmeleri ve sigortal\u0131l\u0131\u011fa ili\u015fkin di\u011fer y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri yerine getirmeleri zorunludur. Bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin ihlali h\u00e2linde Sosyal G\u00fcvenlik Kurumu taraf\u0131ndan idari para cezalar\u0131 uygulanmaktad\u0131r. Uygulamada ise \u00f6zellikle ticari taksi, dolmu\u015f ve minib\u00fcs […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3204,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18,13],"tags":[],"class_list":["post-3222","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-manset","category-idare-hukuku"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3222","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3222"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3222\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3223,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3222\/revisions\/3223"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3204"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3222"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3222"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3222"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}