\u0130dare hukuku, kamu y\u00f6netiminin i\u015fleyi\u015fine dair ilkelerin yan\u0131 s\u0131ra, devlet organlar\u0131n\u0131n hukuki i\u015flemlerini ve bu i\u015flemlerin bireyler \u00fczerindeki etkilerini sistematik bir \u015fekilde ele al\u0131r. Bu noktada idarenin mevzuat ile tan\u0131mlanm\u0131\u015f g\u00f6rev ve yetkileri \u00e7er\u00e7evesinde kamu d\u00fczenini sa\u011flama, kamu hizmetlerini y\u00fcr\u00fctme ve kamu yarar\u0131n\u0131 koruma amac\u0131yla yapt\u0131\u011f\u0131 hukuki i\u015flemler, doktrinde ve uygulamada \u00f6nemli bir inceleme alan\u0131 te\u015fkil etmektedir. \u0130darenin hukuki i\u015flem t\u00fcrleri aras\u0131nda en temelde \u201cd\u00fczenleyici i\u015flemler\u201d (genel i\u015flemler) ile \u201cbireysel i\u015flemler\u201d (ferdi i\u015flemler) yer al\u0131r. Bu iki i\u015flem t\u00fcr\u00fc hem do\u011furduklar\u0131 sonu\u00e7lar hem de muhatap olduklar\u0131 ki\u015filer bak\u0131m\u0131ndan farkl\u0131l\u0131k arz eder.
\nAncak uygulamada, d\u00fczenleyici i\u015flemler ile bireysel i\u015flemler aras\u0131ndaki ayr\u0131m\u0131n mutlak olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Baz\u0131 hallerde d\u00fczenleyici nitelikteki genel i\u015flemler, icras\u0131 ya da uygulanmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda somut bir ki\u015fi ya da olguya y\u00f6nelerek bireysel i\u015fleme d\u00f6n\u00fc\u015febilmektedir. Bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm idare hukuku bak\u0131m\u0131ndan ciddi sonu\u00e7lar do\u011furmakta ve yarg\u0131sal denetim ekosisteminin i\u015fleyi\u015fine do\u011frudan tesir etmektedir. \u0130dare hukukunda genel ve \u00f6zel i\u015flemler aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131rlar\u0131n \u00e7izilmesi, idari i\u015flemlerin hukuka uygunlu\u011funun denetimi ve idari yarg\u0131n\u0131n g\u00f6rev alan\u0131n\u0131n belirlenmesinde anahtar \u00f6neme sahiptir.
\nBu makalede, ilk etapta idarenin d\u00fczenleyici i\u015flemler ile bireysel i\u015flemler aras\u0131ndaki temel ayr\u0131m a\u00e7\u0131klanacak, sonras\u0131nda d\u00fczenleyici i\u015flemlerin hangi hallerde ve hangi \u015fartlar alt\u0131nda bireysel i\u015fleme d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc mevzuat ve yarg\u0131 i\u00e7tihatlar\u0131 \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda de\u011ferlendirilecektir. Nihayet konuya ili\u015fkin yasal dayanaklar ve \u00f6\u011fretideki yakla\u015f\u0131mlar do\u011frultusunda bir sonuca ula\u015f\u0131lacakt\u0131r.
\nD\u00fczenleyici ve Bireysel \u0130\u015flemler Aras\u0131ndaki Ay\u0131r\u0131c\u0131 Kriterler
\nT\u00fcrk idare hukukunda i\u015flemler, esas itibar\u0131yla hitap ettikleri ki\u015fi kitlesi ve do\u011furduklar\u0131 sonu\u00e7lar bak\u0131m\u0131ndan kategorize edilmektedir. D\u00fczenleyici i\u015flemler, genel, soyut ve objektif kurallar koyan; belirli bir ki\u015fiye de\u011fil, birden fazla ki\u015fiye ya da bir toplulu\u011fa hitap eden ve s\u00fcrekli h\u00fck\u00fcm do\u011furan i\u015flemlerdir. \u0130dari i\u015flemler hiyerar\u015fisinde t\u00fcz\u00fckler, y\u00f6netmelikler, genelgeler ve tebli\u011fler tipik d\u00fczenleyici i\u015flemlere \u00f6rnek olarak g\u00f6sterilmektedir. Bu i\u015flemler, d\u00fczenleme yetkisine sahip idari makamlarca, hukuk d\u00fczeninde a\u00e7\u0131kl\u0131k getirmek, uygulamay\u0131 y\u00f6nlendirmek ve kamu otoritesinin g\u00f6rev ve sorumluluklar\u0131n\u0131 yerine getirmek amac\u0131yla \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r.
\nBuna kar\u015f\u0131l\u0131k, bireysel i\u015flemler ise belirli bir ki\u015fi ya da ki\u015filere, somut bir olaya, belirli bir konuya ili\u015fkin olarak tesis edilen ve m\u00fcnferit sonu\u00e7lar do\u011furan idari i\u015flemlerdir. Atama, izin, ruhsat verme, disiplin cezas\u0131 uygulama veya kamu hizmetinden men gibi i\u015flemler bireysel i\u015flemler kapsam\u0131nda yer almaktad\u0131r. Bireysel i\u015flemler, muhatab\u0131 belli olan ve do\u011frudan bu ki\u015filer aleyhine veya lehine etki do\u011furan hukuki i\u015flemlerdir.
\nD\u00fczenleyici i\u015flemler ile bireysel i\u015flemler aras\u0131ndaki temel fark, uygulama alanlar\u0131 itibar\u0131yla genellik ve soyutluk kriterine dayanmaktad\u0131r. Ancak d\u00fczenleyici i\u015flemlerin uygulanmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda, soyut ve genel d\u00fczeyden \u00e7\u0131k\u0131p, somut bir olaya veya ki\u015fiye tatbik edilmesi ile bireysel i\u015flem \u00f6zelli\u011fine b\u00fcr\u00fcnebilece\u011fi kabul edilmektedir.
\nD\u00fczenleyici \u0130\u015flemin Bireysel \u0130\u015fleme D\u00f6n\u00fc\u015fmesi Halleri
\nD\u00fczenleyici i\u015flemin bireysel i\u015fleme d\u00f6n\u00fc\u015fmesi, idare hukukunda \u201cuygulama i\u015flemi\u201d kavram\u0131 ile birlikte ele al\u0131nmaktad\u0131r. D\u00fczenleyici i\u015flemler sadece genel kurallar koymakla kalmaz, kimi hallerde bu kurallar\u0131n uygulanmas\u0131 a\u015famas\u0131nda m\u00fcnferit i\u015flemler tesis edilmesine yol a\u00e7ar. Bu durumda, d\u00fczenleyici i\u015flemin somut olaya tatbik edilmesiyle ortaya \u00e7\u0131kan idari i\u015flem, bireysel i\u015flem olarak nitelendirilecektir.
\n\u00d6rne\u011fin, \u00fcniversitede \u00f6\u011frencileri disiplin cezas\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131na ili\u015fkin bir y\u00f6netmelik d\u00fczenleyici i\u015flemdir. Ancak bu y\u00f6netmeli\u011fe istinaden bir \u00f6\u011frenciye \u201cbir y\u0131l okuldan uzakla\u015ft\u0131rma cezas\u0131\u201d verilmesi, bireysel i\u015fleme d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f bir uygulamad\u0131r. Burada y\u00f6netmelik genel kurallar\u0131 belirlerken, cezan\u0131n uygulanmas\u0131 somut ve belirli bir ki\u015fiye do\u011frudan etki do\u011frulayan bireysel bir i\u015flem haline gelir.
\nBir ba\u015fka \u00f6rnek ise, belediye taraf\u0131ndan yay\u0131mlanan imar y\u00f6netmeli\u011fidir. Bu d\u00fczenleyici i\u015flem, \u015fehir genelinde b\u00fct\u00fcn ta\u015f\u0131nmaz sahiplerine uygulanacak genel kurallar\u0131 i\u00e7erir. Ancak bu y\u00f6netmeli\u011fe uygun olmayan bir yap\u0131n\u0131n y\u0131k\u0131lmas\u0131 ya da malikine ruhsat verilmemesi veya iptal edilmesi, d\u00fczenleyici i\u015flemin belirli bir ki\u015fiye tatbik edilmesi ile bireysel i\u015flem karakterini kazand\u0131\u011f\u0131 bir vak\u0131ad\u0131r.
\nDan\u0131\u015ftay\u2019\u0131n bu konudaki i\u00e7tihatlar\u0131nda, d\u00fczenleyici i\u015flemlerin tek ba\u015f\u0131na uygulanabilir olmad\u0131\u011f\u0131, hukuki sonu\u00e7 do\u011furmas\u0131n\u0131n ancak uygulama i\u015flemiyle m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fi belirtilmi\u015ftir. Dan\u0131\u015ftay \u0130dari Dava Daireleri Kurulu\u2019nun 2002\/24 E., 2002\/473 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131nda, \u201c\u2026 bir d\u00fczenleyici i\u015flemin hukuki sonu\u00e7 do\u011furabilmesi i\u00e7in, o i\u015flemin somut olaya tatbik edilmesi gerekmektedir. D\u00fczenleyici i\u015flem ancak uygulanmas\u0131 suretiyle ki\u015filerin hukuki durumlar\u0131n\u0131 etkileyecek bireysel i\u015flemlerin tesis edilmesine imkan verir\u201d denilmi\u015ftir.
\nD\u00fczenleyici i\u015flemin bireysel i\u015fleme d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc hallerde, idari yarg\u0131 merciilerinin hangi i\u015flemin dava konusu edilebilece\u011fi noktas\u0131ndaki yakla\u015f\u0131m\u0131 da \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Esasen d\u00fczenleyici i\u015flemlere kar\u015f\u0131 do\u011frudan dava a\u00e7\u0131lamayaca\u011f\u0131 genel bir kural olarak benimsenmi\u015f, ki\u015finin hukuki alan\u0131n\u0131 do\u011frudan etkileyen uygulama i\u015flemlerine kar\u015f\u0131 dava yolunun a\u00e7\u0131k oldu\u011fu kabul edilmi\u015ftir.
\nBir d\u00fczenleyici i\u015flemin bireysel i\u015fleme d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcp d\u00f6n\u00fc\u015fmedi\u011fi, \u00f6zellikle Anayasa Mahkemesi ile Dan\u0131\u015ftay\u2019\u0131n i\u00e7tihad\u0131nda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Dan\u0131\u015ftay\u2019\u0131n 1991\/3346 E., 1992\/1510 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131nda, \u201c\u2026d\u00fczenleyici i\u015flemler do\u011frudan uygulamaya ge\u00e7irilmedi\u011fi s\u00fcrece, ilgililer aleyhine kesin ve y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi zorunlu sonu\u00e7lar do\u011furmaz ve bunlara kar\u015f\u0131 ayr\u0131 bir uygulama i\u015flemi olmad\u0131k\u00e7a iptal davas\u0131 a\u00e7\u0131lamaz\u201d \u015feklindeki tespit, bu husustaki genel yakla\u015f\u0131m\u0131 \u00f6rneklemektedir.
\nBu kapsamda, bir d\u00fczenleyici i\u015flemin bireysel i\u015fleme d\u00f6n\u00fc\u015fmesinin temel \u015fart\u0131, d\u00fczenleyici i\u015flemin somut bir olaya, belirli bir ki\u015fiye ya da toplulu\u011fa tatbik edilmek suretiyle, do\u011frudan onlar\u0131 etkiler hale gelmesidir. Bu durumda art\u0131k bireysel i\u015flem h\u00fck\u00fcmleri devreye girer ve i\u015flemin muhatab\u0131 yap\u0131lan tasarrufu iptal davas\u0131 ile yarg\u0131 yoluna ta\u015f\u0131yabilir.
\nKanuni Dayanaklar ve \u00d6\u011fretideki G\u00f6r\u00fc\u015fler
\nT\u00fcrk hukukunda idari i\u015flemlerin niteli\u011fi ve dava edilebilirli\u011fi, ba\u015fta 1982 Anayasas\u0131\u2019n\u0131n 125. maddesi ile 2577 say\u0131l\u0131 \u0130dari Yarg\u0131lama Usul\u00fc Kanunu\u2019nda (\u0130YUK) belirlenmi\u015ftir. Anayasa\u2019n\u0131n 125. maddesi, \u201c\u0130darenin her t\u00fcrl\u00fc i\u015flem ve eylemlerine kar\u015f\u0131 yarg\u0131 yolu a\u00e7\u0131kt\u0131r\u201d kural\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rmektedir. \u0130YUK\u2019un 2. maddesi ise idari i\u015flemleri; idare taraf\u0131ndan kamu g\u00fcc\u00fc kullan\u0131larak tek yanl\u0131 tesis edilen ve hukuki sonu\u00e7 do\u011furan i\u015flemler \u015feklinde tan\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r.
\nBununla birlikte, \u0130YUK\u2019un 14. maddesinde idari i\u015flemlerin kesin ve y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi zorunlu nitelikte olmas\u0131 dava \u015fart\u0131 olarak belirlenmi\u015ftir. Her ne kadar d\u00fczenleyici i\u015flemler genel olarak kesin ve y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi zorunlu nitelik ta\u015f\u0131m\u0131yor olsa da, baz\u0131 d\u00fczenleyici i\u015flemler do\u011frudan uygulamaya ge\u00e7irilerek bireysel i\u015flemlerle ayn\u0131 hukuki sonucu do\u011furabilmektedir.
\nYarg\u0131 kararlar\u0131nda ve doktrinde, d\u00fczenleyici i\u015flemlerin genellikle \u201cuygulama i\u015flemi\u201d olmadan dava edilemeyece\u011fi vurgulanmaktad\u0131r. Ancak baz\u0131 sistemlerde, d\u00fczenleyici i\u015flemler do\u011frudan hak kayb\u0131 yarat\u0131yor ve ki\u015finin hukuki stat\u00fcs\u00fcn\u00fc olumsuz etkiliyorsa, haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n giderilmesi amac\u0131yla do\u011frudan iptal davas\u0131na konu olabilmektedir.
\nT\u00fcrk hukuk sisteminde ise bask\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f, d\u00fczenleyici i\u015flemin ancak bir uygulama i\u015flemiyle birlikte dava konusu edilebilece\u011fi y\u00f6n\u00fcndedir. Zira i\u015flemin somut etkisinin do\u011fmas\u0131 bu \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015fmektedir. Yarg\u0131 mercileri taraf\u0131ndan aksi bir uygulama \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, t\u00fcm hukuk d\u00fczeninin ve idare faaliyetlerinin s\u00fcrekli dava tehdidi alt\u0131nda kalaca\u011f\u0131 ve idari faaliyetlerin aksayaca\u011f\u0131 belirtilmektedir.
\nBir ba\u015fka \u00f6nemli kanuni dayanak ise 2577 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un \u201cmenfaat ihlali\u201d \u015fart\u0131d\u0131r. Kanun, idari i\u015flemlere kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131lacak iptal davas\u0131nda davac\u0131n\u0131n \u201cme\u015fru bir menfaatinin ihlal edilmesini\u201d aramaktad\u0131r. D\u00fczenleyici i\u015flemlerde ise genellikle do\u011frudan ve somut bir menfaat ihlali olu\u015fmamaktad\u0131r. Ancak d\u00fczenleyici i\u015flemin uygulanmas\u0131 ile bireysel menfaat ihlali belirgin hale gelir ve dava \u015fart\u0131 tamamlanm\u0131\u015f olur.
\nBu noktada, \u00f6rnek bir Dan\u0131\u015ftay karar\u0131 \u00fczerinden d\u00fczenleyici i\u015flemin bireysel i\u015fleme d\u00f6n\u00fc\u015fmesi \u015f\u00f6yle ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r: Dan\u0131\u015ftay 5. Dairesi\u2019nin 2015\/10534 E., 2017\/12370 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131nda, bir kamu personeline ili\u015fkin ek \u00f6deme hakk\u0131n\u0131n y\u00f6netmelikle kald\u0131r\u0131lmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda, \u201cKamu g\u00f6revlisine yap\u0131lan ek \u00f6demenin y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u015flemi, d\u00fczenleyici i\u015flem niteli\u011finde bir idari tasarruftur. Ancak bu i\u015flemin ki\u015finin maa\u015f bordrosuna yans\u0131t\u0131lmas\u0131 suretiyle hukuki sonu\u00e7 do\u011fmas\u0131, bireysel i\u015fleme d\u00f6n\u00fc\u015fmesini sa\u011flar. Bu nedenle, do\u011frudan d\u00fczenleyici i\u015flemin de\u011fil, uygulama i\u015fleminin iptali istenebilir\u201d tespitine yer verilmi\u015ftir.
\n\u00d6\u011fretide ise, idari i\u015flemler ve dava edilebilirli\u011fi bak\u0131m\u0131ndan, d\u00fczenleyici i\u015flemler hakk\u0131ndaki kurallar\u0131n bireyselle\u015fme yoluyla somut ki\u015fi ve olaylara uygulanmas\u0131n\u0131, \u201cbir i\u015flemin bireyselle\u015fmesi\u201d olarak adland\u0131ran g\u00f6r\u00fc\u015fler a\u011f\u0131rl\u0131ktad\u0131r. Buna g\u00f6re, bir idari i\u015flemin bireyselle\u015fme ihtiyac\u0131n\u0131n gerek\u00e7esi; hukuki koruma mekanizmas\u0131n\u0131n, ki\u015finin ger\u00e7ek ve g\u00fcncel menfaatinin zedelenmesi halinde devreye girmesidir. Bu nedenle de d\u00fczenleyici i\u015flemlere kar\u015f\u0131 dava hakk\u0131, somut ve ki\u015fisel menfaatin ihlaliyle birlikte do\u011fmaktad\u0131r.
\n\u0130dari Yarg\u0131da D\u00fczenleyici \u0130\u015flemin Dava Konusu Edilebilmesi
\n\u0130dari yarg\u0131 uygulamas\u0131nda, d\u00fczenleyici i\u015flemin ne zaman dava konusu edilebilece\u011fi sorusu, esasen d\u00fczenleyici i\u015flemin bireysel i\u015fleme d\u00f6n\u00fc\u015fmesiyle yak\u0131ndan ilgilidir. Dan\u0131\u015ftay kararlar\u0131nda genel kabul g\u00f6ren yakla\u015f\u0131m, d\u00fczenleyici i\u015flemler ancak bunlar\u0131n uygulama i\u015flemi ile ki\u015filerin hukuk\u00ee durumlar\u0131n\u0131 etkilemesi halinde yarg\u0131 denetimine konu olabilece\u011fidir.
\nBu kapsamda, \u00f6rne\u011fin belediye taraf\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lan bir y\u00f6netmelik ile \u015fehir i\u00e7i asans\u00f6rlerin bak\u0131m sorumlulu\u011fu bina y\u00f6neticilerine b\u0131rak\u0131labilir. Y\u00f6netmeli\u011fin kendisine kar\u015f\u0131, bir bina y\u00f6neticisinin hen\u00fcz bir uygulama i\u015flemi veya ceza ile kar\u015f\u0131la\u015fmadan genel d\u00fczenleme hakk\u0131nda iptal davas\u0131 a\u00e7mas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Ancak belediyenin bu y\u00f6netmeli\u011fe at\u0131f yaparak, bina y\u00f6neticisine bir para cezas\u0131 vermesi veya bak\u0131m g\u00f6revinin ihlali nedeniyle ruhsat\u0131n\u0131n iptaline karar vermesi durumunda, art\u0131k somut ve bireysel bir i\u015flem mevcuttur. Davac\u0131, hukuki durumunu etkileyen bu bireysel i\u015flemin iptalini talep edebilecektir.
\nBa\u015fka bir \u00f6rnek ise, genel bir emniyet genelgesi iken polis memuruna bu genelgeye dayanarak g\u00f6rev de\u011fi\u015fikli\u011fi yap\u0131lmas\u0131d\u0131r. Genelge d\u00fczenleyici i\u015flem niteli\u011fi ta\u015f\u0131rken, g\u00f6rev de\u011fi\u015fikli\u011fi yap\u0131lmas\u0131 bireysel uygulama i\u015flemi olup dava konusu edilebilecektir.
\nAyr\u0131ca, idari i\u015fler bak\u0131m\u0131ndan \u201cidarenin icrai i\u015flemleri\u201d a\u00e7\u0131s\u0131ndan da benzer bir ayr\u0131m yap\u0131l\u0131r. \u0130dare, d\u00fczenleyici i\u015flemleriyle genel kurallar\u0131 ortaya koymakta, bunlar\u0131 icra ederken bireysel i\u015flemlerle somut ki\u015fileri veya olaylar\u0131 etkilemektedir. Bireysel i\u015flemin olu\u015fmas\u0131 an\u0131 ise, hukuki koruman\u0131n, bir ba\u015fka ifadeyle yarg\u0131sal denetimin devreye girme an\u0131d\u0131r.
\n\u0130darenin d\u00fczenleyici i\u015flemlerinin bireysel i\u015fleme d\u00f6n\u00fc\u015fmesi, idare hukuku bak\u0131m\u0131ndan hem teorik hem de pratik d\u00fczlemde b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. D\u00fczenleyici i\u015flemlerin i\u00e7erdi\u011fi genel ve soyut kurallar, do\u011frudan ki\u015filerin hak ve menfaatlerini ihlal edici nitelikte olmad\u0131k\u00e7a, uygulamada genellikle yarg\u0131sal denetime tabi tutulmazlar. Ancak bu i\u015flemler somut bireysel olaya uygulan\u0131p, belirli ki\u015finin hukuk\u00ee durumunu etkiledi\u011fi an, bireysel i\u015flem \u00f6zelli\u011fi kazan\u0131r ve yarg\u0131 denetimine tabi olur.
\nGerek mevzuat gerekse yarg\u0131 i\u00e7tihatlar\u0131 \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, d\u00fczenleyici i\u015flemin bireysel i\u015fleme d\u00f6n\u00fc\u015febilmesi i\u00e7in, somut bir ki\u015fiye veya olaya uygulanm\u0131\u015f olmas\u0131 ve bu uygulaman\u0131n do\u011frudan hukuki sonu\u00e7 do\u011furmas\u0131 gerekmektedir. Bu ge\u00e7i\u015f an\u0131, davan\u0131n ehliyet ve menfaat ko\u015fullar\u0131n\u0131n da ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi, dolay\u0131s\u0131yla idari yarg\u0131n\u0131n koruyucu i\u015flevinin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 zamand\u0131r.
\nSon olarak, hukuki g\u00fcvenlik ve idari istikrar ilkeleri dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, d\u00fczenleyici i\u015flemlere kar\u015f\u0131 ancak bireysel uygulama i\u015flemleri ile birlikte dava yolunun a\u00e7\u0131lmas\u0131; idare faaliyetlerinde s\u00fcreklili\u011fin sa\u011flanmas\u0131, gereksiz dava y\u00fck\u00fcn\u00fcn \u00f6nlenmesi ve ger\u00e7ek hak kay\u0131plar\u0131n\u0131n telafisi bak\u0131m\u0131ndan T\u00fcrk idare hukuku sisteminin yerle\u015fmi\u015f ve isabetli bir yakla\u015f\u0131m\u0131d\u0131r. Bu nedenle de d\u00fczenleyici i\u015flemler bireysel i\u015fleme d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc anda, ilgililer yarg\u0131sal korumadan faydalanma imkan\u0131na sahip olmaktad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u0130dare hukuku, kamu y\u00f6netiminin i\u015fleyi\u015fine dair ilkelerin yan\u0131 s\u0131ra, devlet organlar\u0131n\u0131n hukuki i\u015flemlerini ve bu i\u015flemlerin bireyler \u00fczerindeki etkilerini sistematik bir \u015fekilde ele al\u0131r. Bu noktada idarenin mevzuat ile tan\u0131mlanm\u0131\u015f g\u00f6rev ve yetkileri \u00e7er\u00e7evesinde kamu d\u00fczenini sa\u011flama, kamu hizmetlerini y\u00fcr\u00fctme ve kamu yarar\u0131n\u0131 koruma amac\u0131yla yapt\u0131\u011f\u0131 hukuki i\u015flemler, doktrinde ve uygulamada \u00f6nemli bir inceleme alan\u0131 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3188,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"class_list":["post-3189","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-idare-hukuku"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3189","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3189"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3189\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3230,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3189\/revisions\/3230"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3188"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3189"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3189"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3189"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}