\u0130dare hukuku, bireylerin temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin; idarenin i\u015flem ve eylemlerinin ise hukuka uygunlu\u011funun teminat alt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131, kamu yarar\u0131 ilkesinin \u00f6n planda oldu\u011fu bir hukuki disiplindir. \u0130dari i\u015flemlerin hukuka uygun olmas\u0131n\u0131n sa\u011flanabilmesi i\u00e7in belirli ilkelere riayet edilmesi gerekir. Bu ilkeler aras\u0131nda hukuki g\u00fcvenlik, e\u015fitlik, belirlilik, idarenin ba\u011flay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131, objektiflik ve a\u00e7\u0131kl\u0131k \u00f6ne \u00e7\u0131kan prensiplerdendir. Bununla birlikte, idarenin yetkilerini kullan\u0131rken istikrar ve tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zetmesi de gereklidir; \u00e7\u00fcnk\u00fc idari kararlar\u0131n \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir ve g\u00fcvenilir olmas\u0131, kamu d\u00fczeni ve birey haklar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan b\u00fcy\u00fck bir \u00f6nem ta\u015f\u0131r.
\n\u0130darenin ayn\u0131 hukuki ve fiili durumda yer alan ki\u015filer veya olaylar hakk\u0131nda birbirleriyle \u00e7eli\u015fen i\u015flem tesis etmesi, s\u0131kl\u0131kla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan hukuki sorunlardan biridir. \u00d6zellikle idarenin takdir yetkisinin s\u00f6z konusu oldu\u011fu durumlarda, ayn\u0131 konuda farkl\u0131 kararlar verilmesi veya idari i\u015flemlerin \u00f6ncekiyle a\u00e7\u0131k\u00e7a \u00e7eli\u015fir \u015fekilde olu\u015fmas\u0131, hukuki g\u00fcvenlik ve yara\u015fma (e\u015fitlik) ilkesini zedeleyebilmektedir.
\nBu makalede, T\u00fcrk Hukuku ba\u011flam\u0131nda idarenin ayn\u0131 konuda \u00e7eli\u015fkili i\u015flem tesis etmesinin salt bu y\u00f6n\u00fcyle iptal sebebi olu\u015fturup olu\u015fturmayaca\u011f\u0131, ilgili mevzuat h\u00fck\u00fcmleri ve y\u00fcksek yarg\u0131 kararlar\u0131 \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda incelenmektedir. De\u011ferlendirme k\u0131sm\u0131nda, konuya ili\u015fkin doktrindeki yakla\u015f\u0131mlar ve Anayasa Mahkemesi, Dan\u0131\u015ftay ve idare mahkemelerinin i\u00e7tihatlar\u0131ndaki uygulama \u00f6rnekleri ele al\u0131nmakta; ard\u0131ndan ilgili kanuni d\u00fczenlemeler g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak, genel bir sonuca var\u0131lmaktad\u0131r.
\n\u0130dari i\u015flemlerin en temel niteli\u011fi hukuka uygun olmalar\u0131 ve idareyi ba\u011flamalar\u0131d\u0131r. \u201c\u0130dare hukuka ba\u011fl\u0131d\u0131r; yani i\u015flemlerini hukuk kurallar\u0131na uygun olarak tesis etmek zorundad\u0131r.\u201d (Anayasa md. 125, 2. f\u0131kra). Bu temel ilke; idari i\u015flemlerin, hem yetki, hem \u015fekil, hem sebep, hem konu, hem de maksat bak\u0131m\u0131ndan hukuka uygunlu\u011funu zorunlu k\u0131lar. Bu bak\u0131mdan, idarenin ayn\u0131 hukuki ve fiili durumlarda \u00e7eli\u015fkili kararlar veya i\u015flemler tesis etmesi, ilk bak\u0131\u015fta bir hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k ve dolay\u0131s\u0131yla iptal sebebi olarak g\u00f6r\u00fclse de, her somut olayda i\u015flemin di\u011fer t\u00fcm hukuka uygunluk unsurlar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan ayr\u0131 ayr\u0131 de\u011ferlendirilmesi gerekir.
\n\u00c7eli\u015fkili i\u015flemin tan\u0131m\u0131 ve kapsam\u0131: \u00c7eli\u015fkili i\u015flem, idarenin daha \u00f6nce benzer durumlarda tesis etti\u011fi bir i\u015flemiyle a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde \u00e7eli\u015fen, tutars\u0131z yeni bir i\u015flem yapmas\u0131 anlam\u0131na gelir. Burada esas al\u0131nan nokta, ayn\u0131 hukuki ve fiili durumda olan ki\u015filer veya olaylar aras\u0131nda a\u00e7\u0131k bir ayr\u0131m\u0131n veya farkl\u0131 bir uygulaman\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131d\u0131r. Fakat idarenin farkl\u0131 zamanlarda veya farkl\u0131 ki\u015filere ili\u015fkin olarak tesis etti\u011fi i\u015flemler her durumda \u00e7eli\u015fkili i\u015flem olarak nitelendirilemeyece\u011finden, her somut olayda konu, taraf, zaman ve ilgi unsurlar\u0131n\u0131n da kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekir.
\n\u00c7eli\u015fkili i\u015flemlerin hukuki etkileri ba\u011flam\u0131nda en \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131lan konular \u015funlard\u0131r:
\n1. Hukuk Devleti ve Hukuki G\u00fcvenlik \u0130lkesi
\n2. E\u015fitlik \u0130lkesi
\n3. Ba\u011fl\u0131 Yetki ve Takdir Yetkisi Ayr\u0131m\u0131
\n4. \u0130dari \u0130\u015flemlerin \u0130ptali i\u00e7in Gerekli Olan Unsurlar
\n5. Yarg\u0131sal Denetimin Kapsam\u0131 ve \u00d6l\u00e7\u00fctleri
\n\u0130darenin ayn\u0131 konuda \u00e7eli\u015fkili i\u015flem tesis etmesi ile ilgili ba\u015fvurular \u00e7o\u011funlukla, idare mahkemelerinde ilgili idari i\u015flemin iptali talebiyle a\u00e7\u0131lan davalarda kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Burada \u00f6n plana \u00e7\u0131kan iptal sebebinin, salt \u00e7eli\u015fkili i\u015flemin varl\u0131\u011f\u0131 m\u0131 oldu\u011fu, yoksa bunun yan\u0131nda ba\u015fkaca hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k unsurlar\u0131n\u0131n da bulunmas\u0131n\u0131n gerekip gerekmedi\u011fi tart\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r.
\nHukuki Devlet ve Hukuki G\u00fcvenlik \u0130lkesi
\nHukuki g\u00fcvenlik ilkesi hukuk devletinin ayr\u0131lmaz bir unsurudur. Anayasa’n\u0131n 2. maddesinde T\u00fcrkiye Cumhuriyeti’nin hukuk devleti oldu\u011fu ve buna ba\u011fl\u0131 olarak idarenin de hukuk kurallar\u0131na ba\u011fl\u0131 olmas\u0131 gerekti\u011fi d\u00fczenlenmi\u015ftir. Hukuki g\u00fcvenlik, bireylerin haklar\u0131n\u0131n korunabilmesi i\u00e7in idari i\u015flemlerin \u00f6nceden \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir ve belirli olmas\u0131n\u0131 gerektirmektedir. Bu anlamda, idarenin ayn\u0131 durumda olanlar aras\u0131nda farkl\u0131 uygulamalara gitmemesi; i\u015flemlerinde istikrarl\u0131, objektif ve tutarl\u0131 davranmas\u0131 beklenir. \u00c7\u00fcnk\u00fc aksi halde, bireylerin idareye ve onun kararlar\u0131na duydu\u011fu g\u00fcven sars\u0131l\u0131r, idare keyfi i\u015flem yapma tehlikesiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelir.
\nDan\u0131\u015ftay\u2019\u0131n \u00e7e\u015fitli kararlar\u0131nda da belirtildi\u011fi \u00fczere; Hukuk Devleti ilkesinin do\u011fal sonucu olarak, idare taraf\u0131ndan benzer nitelikteki olaylara benzer \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretilmesi gereklidir. \u00d6zellikle istikrar ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik ilkeleri gere\u011fi, idare \u00f6nceki kararlar\u0131n\u0131n aksine i\u015flem tesis edecekse, somut bir gerek\u00e7eye ve hakl\u0131 nedene dayand\u0131rmak zorundad\u0131r. Ancak sadece daha \u00f6nce benzer bir i\u015flem tesis edilmi\u015f olmas\u0131, her durumda yeni i\u015flemin iptalini gerektirmez; zira her olay kendine \u00f6zg\u00fc ko\u015fullar bar\u0131nd\u0131rabilir ve idarenin takdir yetkisi bulunabilir.
\nE\u015fitlik \u0130lkesi
\nAnayasa’n\u0131n 10. maddesinde d\u00fczenlenen e\u015fitlik ilkesi, idarenin yetkilerini kullan\u0131rken keyfilikten uzak, adil ve objektif \u00f6l\u00e7\u00fctlere dayal\u0131 \u015fekilde hareket etmesini zorunlu k\u0131lar. Ayn\u0131 hukuki-konumda bulunan ki\u015filer aras\u0131nda ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yap\u0131lmas\u0131, idarenin temel bir hukuk prensibine ayk\u0131r\u0131 davranmas\u0131na sebebiyet verir. Dan\u0131\u015ftay kararlar\u0131nda bu ilke, i\u015flemler aras\u0131nda a\u00e7\u0131k bir farkl\u0131l\u0131k veya ayr\u0131m olmas\u0131n\u0131n hukuki ve makul bir gerek\u00e7eye dayanmad\u0131\u011f\u0131nda, i\u015flemin iptaline yol a\u00e7abilece\u011fi \u015feklinde kabul edilmektedir.
\nBununla birlikte, idarenin ayn\u0131 konuda \u00e7eli\u015fkili i\u015flem tesis etmesi, do\u011frudan e\u015fitlik ilkesinin ihlali olarak g\u00f6r\u00fclmeyebilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc i\u015flemler aras\u0131nda objektif ve makul farkl\u0131l\u0131klar mevcutsa veya yeni bir hukuki durum ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015fsa, \u00e7eli\u015fki ilk bak\u0131\u015fta e\u015fitlik ihlali say\u0131lamaz. O halde, mahkeme \u00f6ncelikle i\u015flemler aras\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131klar\u0131 ve bu farkl\u0131l\u0131klar\u0131n hukuken hakl\u0131la\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p hakl\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 incelemektedir.
\nBa\u011fl\u0131 Yetki ve Takdir Yetkisi Ayr\u0131m\u0131
\n\u0130dari i\u015flemlerin tesisinde idarenin ba\u011fl\u0131 yetkisi ile takdir yetkisi aras\u0131nda \u00f6nemli bir ayr\u0131m bulunmaktad\u0131r. Ba\u011fl\u0131 yetkinin s\u00f6z konusu oldu\u011fu i\u015flemlerde idarenin davran\u0131\u015f bi\u00e7imi, tamamen kanunla belirlenmi\u015ftir ve idare bu konuda herhangi bir serbestlik i\u00e7inde de\u011fildir. Takdir yetkisi ise, idareye belli s\u0131n\u0131rlar dahilinde se\u00e7im hakk\u0131 tan\u0131r. Takdir yetkisi kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 durumlarda, idare ayn\u0131 konuda farkl\u0131 kararlar alabilir; \u00e7\u00fcnk\u00fc her olay\u0131n ko\u015fullar\u0131 ve kamu yarar\u0131 gereklilikleri farkl\u0131 olabilir.
\nDan\u0131\u015ftay’\u0131n yerle\u015fik nitelikteki kararlar\u0131nda, takdir yetkisinin s\u0131n\u0131rs\u0131z veya mutlak olmad\u0131\u011f\u0131, objektif esaslara g\u00f6re kullan\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi; aksi halde takdir yetkisinin keyfi kullan\u0131lm\u0131\u015f olaca\u011f\u0131 vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r. Takdir yetkisinin k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131, objektif \u00f6l\u00e7\u00fctlerin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 veya e\u015fit durumda olanlara farkl\u0131 uygulama yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ispatland\u0131\u011f\u0131nda, bu durum iptal sebebi olabilir. Ancak salt farkl\u0131l\u0131k veya \u00e7eli\u015fki varl\u0131\u011f\u0131, her zaman tek ba\u015f\u0131na iptal sebebi do\u011furmaz.
\n\u0130ptal Sebebinin Varl\u0131\u011f\u0131yla \u0130lgili Yarg\u0131sal Yakla\u015f\u0131m
\nDan\u0131\u015ftay ve idare mahkemelerinin kararlar\u0131nda; idarenin ayn\u0131 konuda \u00e7eli\u015fkili i\u015flem tesis etmesinin tek ba\u015f\u0131na iptal sebebi olup olamayaca\u011f\u0131na ili\u015fkin \u00e7e\u015fitli de\u011ferlendirmeler yer almaktad\u0131r. Esasen kanaat, \u00e7eli\u015fkili i\u015flemlerin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ancak ek hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k unsurlar\u0131n\u0131n da bulunmas\u0131 halinde i\u015flem iptalini g\u00fcndeme getirece\u011fi y\u00f6n\u00fcndedir.
\nDan\u0131\u015ftay 5. Dairesinin 07.06.2018, E.2018\/1934, K.2018\/5163 say\u0131l\u0131 karar\u0131nda \u201c\u2026idareler, konu ve ki\u015filer y\u00f6n\u00fcnden benzer olan durumlarda farkl\u0131 kararlar verebilirler. Ancak bu farkl\u0131l\u0131k makul ve hukuken ge\u00e7erli bir nedenden kaynaklanmal\u0131d\u0131r. Hukuki ve fiili durum tamamen ayn\u0131 oldu\u011fu halde birbiriyle \u00e7eli\u015fen uygulamalar\u0131n tercih edilmesi, e\u015fitlik ve hukuki g\u00fcvenlik ilkesine ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil edebilir.\u201d denilmekle birlikte, ayr\u0131ca i\u015flemin a\u00e7\u0131k\u00e7a keyfi olmas\u0131 ve objektif gerek\u00e7eden yoksun kalmas\u0131 \u015fart\u0131na vurgu yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.
\nYine Dan\u0131\u015ftay 8. Dairesinin 15.01.2015, E.2013\/4102, K.2015\/91 say\u0131l\u0131 karar\u0131nda; \u201cHer ne kadar idare, \u00f6nceki i\u015flemlerinden d\u00f6nmekte veya farkl\u0131 bir uygulama yapmakta serbestse de, bu karar\u0131n\u0131n hakl\u0131 bir gerek\u00e7eye ve somut olaya \u00f6zg\u00fclenmi\u015f temel farklara dayanmas\u0131 gerekir. Sadece \u00f6ncekiyle farkl\u0131 olan bir i\u015flemin varl\u0131\u011f\u0131 tek ba\u015f\u0131na i\u015flemi iptal ettirmez.\u201d denilerek; iptal i\u00e7in makul, hukuken izah edilebilir bir ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n tespiti zorunlulu\u011fu \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.
\nDolay\u0131s\u0131yla mahkemeler, salt \u00e7eli\u015fkili uygulama varl\u0131\u011f\u0131nda, i\u015flemin ba\u015fka bir hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k unsurunu ta\u015f\u0131mamas\u0131 halinde iptal karar\u0131 vermemekte, i\u015flemin e\u015fitlik ve hukuki g\u00fcvenlik ilkelerine uygunluk denetimini somut olay\u0131n \u00f6zelliklerine g\u00f6re yapmakta ve ayr\u0131ca objektif gerek\u00e7elerin varl\u0131\u011f\u0131na bakmaktad\u0131rlar.
\nKanuni Dayanaklar
\nAnayasa ve 2577 say\u0131l\u0131 \u0130dari Yarg\u0131lama Usul\u00fc Kanunu ba\u015fta olmak \u00fczere, T\u00fcrk idare hukukunun temel kaynaklar\u0131nda konuya ili\u015fkin ba\u011flay\u0131c\u0131 h\u00fck\u00fcmler bulunmaktad\u0131r.
\na) Anayasa
\n– **Madde 2**: \u201cT\u00fcrkiye Cumhuriyeti bir hukuk devletidir.\u201d Bu ilke, hukuki g\u00fcvenlik ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik ile keyfilikten uzak idari i\u015flem tesisini gerektirir.
\n– **Madde 10**: “Herkes, dil, \u0131rk, renk, cinsiyet, siyasi d\u00fc\u015f\u00fcnce, felsefi inan\u00e7, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ay\u0131r\u0131m g\u00f6zetilmeksizin kanun \u00f6n\u00fcnde e\u015fittir.” Burada e\u015fitlik ilkesi idari i\u015flemler i\u00e7in de ba\u011flay\u0131c\u0131d\u0131r.
\n– **Madde 125**: “\u0130darenin her t\u00fcrl\u00fc eylem ve i\u015flemlerine kar\u015f\u0131 yarg\u0131 yolu a\u00e7\u0131kt\u0131r. Yarg\u0131 yetkisi, idarenin her t\u00fcrl\u00fc eylem ve i\u015flemlerinin hukuka uygunlu\u011funun denetimiyle s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r.”
\nb) 2577 say\u0131l\u0131 \u0130dari Yarg\u0131lama Usul\u00fc Kanunu
\n\u0130dare mahkemelerinde a\u00e7\u0131lan iptal davalar\u0131n\u0131n amac\u0131, idari i\u015flemlerin hukuka uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n denetlenmesidir. Kanunun 2. maddesinde iptal davas\u0131 konusu idari i\u015flemlerin “yetki, \u015fekil, sebep, konu ve maksat” y\u00f6nlerinden hukuka uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n denetlendi\u011fi belirtilmi\u015ftir. Benzer \u015fekilde, Dan\u0131\u015ftay’\u0131n 5. Dairesinin 2018\/1934 say\u0131l\u0131 karar\u0131nda dayanak g\u00f6sterildi\u011fi \u00fczere, iptal davalar\u0131nda tek ba\u015f\u0131na \u00f6nceki i\u015flemlerle \u00e7eli\u015fki yeterli de\u011fildir.
\nc) 2575 say\u0131l\u0131 Dan\u0131\u015ftay Kanunu ve Dan\u0131\u015ftay Kararlar\u0131
\nDan\u0131\u015ftay Kanunu’nun 24. maddesinde, Dan\u0131\u015ftay\u2019\u0131n idari i\u015flemlerin hukuka uygunlu\u011funu denetleme yetkisi tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130dari i\u015flemler aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkinin iptal sebebi olu\u015fturup olu\u015fturmayaca\u011f\u0131na ili\u015fkin i\u00e7tihatlar, ba\u011flay\u0131c\u0131 nitelikte mevzuat de\u011filse de, genel h\u00fck\u00fcmlerin uygulan\u0131\u015f\u0131 bak\u0131m\u0131ndan rehberlik eden niteliktedir.
\nd) 5018 say\u0131l\u0131 Kamu Mali Y\u00f6netimi ve Kontrol Kanunu ile 2576 say\u0131l\u0131 B\u00f6lge \u0130dare Mahkemeleri, \u0130dare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kurulu\u015fu ve G\u00f6revleri Hakk\u0131nda Kanun
\nBu d\u00fczenlemeler, idarenin sorumlulu\u011fu, i\u015flem ve eylemlerinin sorumlulu\u011fa yol a\u00e7aca\u011f\u0131 halleri ve mahkemelerin idari i\u015flemler \u00fczerindeki denetim yetkisini belirlemektedir. Dolay\u0131s\u0131yla idarenin ayn\u0131 konuda \u00e7eli\u015fkili i\u015flem tesis edip etmedi\u011fi, bu kanunlar\u0131n genel prensipleri \u00e7er\u00e7evesinde, kamu hizmetinin gereklerine ve mevzuat\u0131n emredici h\u00fck\u00fcmlerine uygunluk kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilir.
\ne) Doktriner G\u00f6r\u00fc\u015fler
\n\u0130darenin ayn\u0131 konuda \u00e7eli\u015fkili i\u015flem tesisinin i\u015flemi iptal edilebilmesi i\u00e7in ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na yeterli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunan bask\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f, i\u015flemler aras\u0131nda makul ve kabul edilebilir bir ayr\u0131m\u0131n olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gereklili\u011fine vurgu yapar. G\u00fcnday, \u015eeref (\u0130dare Hukuku, 2021), idarenin \u00f6nceki i\u015flemlerinden d\u00f6nmesinin veya \u00e7eli\u015fkili i\u015flem tesis etmesinin, kamu yarar\u0131 ve hizmet gerekleri ile a\u00e7\u0131klanabildi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde hukuka uygun say\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini belirtmi\u015ftir. Ancak hi\u00e7bir makul sebep olmaks\u0131z\u0131n farkl\u0131 bir i\u015flem tesis edilirse, o takdirde e\u015fitlik ve hakkaniyet ilkelerine ayk\u0131r\u0131l\u0131ktan s\u00f6z edilebilecektir.
\nT\u00fcrk \u0130dare Hukuku bak\u0131m\u0131ndan idarenin ayn\u0131 konuda \u00e7eli\u015fkili i\u015flem tesis etmesi salt bu sebeple i\u015flemin iptalini gerektirmez. \u0130ptal sebebinin olu\u015fabilmesi i\u00e7in, idarenin \u00f6nceki i\u015flemlerden ayr\u0131lmas\u0131n\u0131 veya \u00e7eli\u015fkili davranmas\u0131n\u0131 hakl\u0131 k\u0131lacak bir hukuki veya fiili gerek\u00e7enin bulunmamas\u0131, i\u015flemler aras\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n objektif kriterlere dayanmamas\u0131 ve keyfiyet unsuru ta\u015f\u0131mas\u0131 gerekir.
\n\u0130dare, kamu yarar\u0131 ve hizmet gereklerine uygun olarak i\u015flem tesis etmekte, takdir yetkisi bulunan durumlarda \u00f6ncekiyle farkl\u0131 karar verebilmekte serbesttir. Ancak bu farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n hakl\u0131, makul, objektif ve a\u00e7\u0131klanabilir gerek\u00e7elerle temellendirilmesi \u015fartt\u0131r. Mahkemeler, iptal davas\u0131 s\u0131ras\u0131nda i\u015flemler aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkinin tek ba\u015f\u0131na bir iptal sebebi olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011fil; bunun alt\u0131nda yatan gerek\u00e7eleri, objektif unsurlar\u0131 ve e\u015fitlik ilkesine ayk\u0131r\u0131l\u0131k bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011ferlendirmekte; keyfilik ve hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k mevcutsa iptal karar\u0131 vermektedir.
\nSonu\u00e7 olarak, idarenin ayn\u0131 konuda \u00e7eli\u015fkili i\u015flem tesis etmesi, ancak ba\u015fkaca hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k unsurlar\u0131 ile birle\u015fti\u011finde ya da objektif bir gerek\u00e7eye dayanmaks\u0131z\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, i\u015flem iptaline sebebiyet verebilir. Dolay\u0131s\u0131yla, salt \u00e7eli\u015fkili i\u015flem varl\u0131\u011f\u0131 i\u015flemin do\u011frudan iptaline imkan sa\u011flamad\u0131\u011f\u0131 gibi, mahkemeler her somut olayda i\u015flemin t\u00fcm ko\u015fullar\u0131n\u0131 ve dayanaklar\u0131n\u0131 ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak incelemekte ve de\u011ferlendirme sonucuna g\u00f6re karar vermektedir. \u0130darelerin tutarl\u0131, istikrarl\u0131, \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir ve kamu hizmetinin gerekliliklerine uygun hareket etmesi, idare hukuku sisteminin temel yap\u0131 ta\u015flar\u0131ndan biri olarak hem idare hem de ki\u015fi haklar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan vazge\u00e7ilmezdir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u0130dare hukuku, bireylerin temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin; idarenin i\u015flem ve eylemlerinin ise hukuka uygunlu\u011funun teminat alt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131, kamu yarar\u0131 ilkesinin \u00f6n planda oldu\u011fu bir hukuki disiplindir. \u0130dari i\u015flemlerin hukuka uygun olmas\u0131n\u0131n sa\u011flanabilmesi i\u00e7in belirli ilkelere riayet edilmesi gerekir. Bu ilkeler aras\u0131nda hukuki g\u00fcvenlik, e\u015fitlik, belirlilik, idarenin ba\u011flay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131, objektiflik ve a\u00e7\u0131kl\u0131k \u00f6ne \u00e7\u0131kan prensiplerdendir. Bununla birlikte, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3181,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"class_list":["post-3182","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-idare-hukuku"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3182","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3182"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3182\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3221,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3182\/revisions\/3221"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3181"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3182"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3182"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3182"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}