\u0130dare, kamu hizmetinin gerektirdi\u011fi d\u00fczeni ve kamu yarar\u0131n\u0131 sa\u011flamak amac\u0131yla \u00e7e\u015fitli i\u015flemler tesis etmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Her idari i\u015flemin hukuka uygunlu\u011funun sa\u011flanabilmesi i\u00e7in birtak\u0131m unsurlar ta\u015f\u0131mas\u0131 gereklidir. Bu unsurlar; yetki, \u015fekil, sebep, konu ve maksat unsurlar\u0131d\u0131r. T\u00fcrk idare hukukunda idari i\u015flemin unsurlar\u0131ndan \u00f6zellikle sebep unsuru, idari i\u015flemin hukuki ve fiil\u00ee temelini olu\u015fturan, i\u015flemin tesis edilmesinin gereklili\u011fini ortaya koyan bir niteliktedir. \u0130dare taraf\u0131ndan tesis edilen bir i\u015flemin hangi sebeple yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve bu sebebin sonradan de\u011fi\u015fip de\u011fi\u015femeyece\u011fi hususu, \u00f6\u011fretide ve yarg\u0131 kararlar\u0131nda s\u0131kl\u0131kla tart\u0131\u015fmalara konu olmu\u015ftur.
\nBu makalede, T\u00fcrk idare hukukunda idari i\u015flemlerin sebep unsurunun niteli\u011fi, sebep unsurunun i\u015flemin tesisinden sonra de\u011fi\u015ftirilip de\u011fi\u015ftirilemeyece\u011fi, kanuni dayanaklar\u0131 ve yarg\u0131 kararlar\u0131 \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda ele al\u0131nacakt\u0131r. Ayr\u0131ca doktrindeki yakla\u015f\u0131mlar ve uygulamada kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan \u00f6rnekler irdelenerek, konunun teorik ve pratik y\u00f6nleri detayl\u0131 \u015fekilde analiz edilecektir. \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n nihai hedefi ise idari i\u015flemler bak\u0131m\u0131ndan sebep unsurunun sonradan de\u011fi\u015ftirilmesinin m\u00fcmk\u00fcn olup olmad\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin hukuki de\u011ferlendirmede bulunmak ve tart\u0131\u015fman\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne katk\u0131 sunmakt\u0131r.
\n\u0130dari \u0130\u015flemin Unsurlar\u0131 ve Sebep Unsurunun Anlam\u0131
\nBir i\u015flemin idari i\u015flem olarak kabul edilebilmesi ve hukuki ge\u00e7erlilik kazanabilmesi i\u00e7in, klasik olarak kabul edilen unsurlar\u0131n tamam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131mas\u0131 gereklidir. Bunlar aras\u0131nda yer alan sebep unsuru, idari i\u015flemi hukuka uygun olarak do\u011furan maddi ve hukuki vak\u0131alara i\u015faret eder. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, sebep, idari i\u015flemi tesis eden idarenin, i\u015flemde g\u00f6sterdi\u011fi gerek\u00e7e veya i\u015flemin objektif dayana\u011f\u0131d\u0131r. Sebep, ya bir hukuki durum (\u00f6rne\u011fin bir su\u00e7 i\u015flenmesi nedeniyle disiplin cezas\u0131 verilmesi) ya da fiili bir olgu (\u00f6rne\u011fin bir yap\u0131n\u0131n ka\u00e7ak in\u015fa edilmesi) olabilir.
\nSebep unsuru, \u00e7o\u011funlukla i\u015flemin dayand\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve idare taraf\u0131ndan g\u00f6sterilen gerek\u00e7e ile s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. Hukuki g\u00fcvenlik ve hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ilkeleri \u00e7er\u00e7evesinde, idari i\u015flemlerin sebeplerinin a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya konulmas\u0131 ve i\u015flemin sebebi ile sonucu aras\u0131ndaki illiyet ba\u011f\u0131n\u0131n kurulmas\u0131 gerekir. Sebep unsurunun hukuka uygun olmamas\u0131, i\u015flemin iptalini gerektiren a\u011f\u0131r bir sakatl\u0131kt\u0131r. Bu y\u00f6n\u00fcyle sebep, i\u015flemin varl\u0131k \u015fart\u0131 oldu\u011fu gibi, hukuka uygunlu\u011fu denetiminde de asli \u00f6nemdedir.
\nSebep Unsurunda Sonradan De\u011fi\u015fiklik ve \u00d6\u011fretideki Tart\u0131\u015fmalar
\nSebep unsurunun idari i\u015flemin tesisinden sonraki bir a\u015famada de\u011fi\u015ftirilip de\u011fi\u015ftirilemeyece\u011fi, idare hukukunun en \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131lan konular\u0131ndand\u0131r. \u0130dari i\u015flemlerde yetki ve \u015fekil unsurlar\u0131, ba\u015flang\u0131\u00e7ta mevcut olup olmad\u0131\u011f\u0131 ve i\u015flemin do\u011fu\u015f an\u0131ndaki hukuka uygunlu\u011fu esas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u0130\u015flemin tesisinden sonraki bir vak\u0131a veya hukuki durumun sebep olarak ileri s\u00fcr\u00fcl\u00fcp s\u00fcr\u00fclemeyece\u011fi ise sebep unsurunun i\u015flemin tesis an\u0131 ile ne \u00f6l\u00e7\u00fcde ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011funa ba\u011fl\u0131d\u0131r.
\nKlasik \u00f6\u011fretide h\u00e2kim g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re, idari i\u015flemler a\u00e7\u0131s\u0131ndan sebebin sonradan de\u011fi\u015ftirilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Yani, bir idari i\u015flemin dayand\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131, hukuken i\u015flem tesisini gerektiren sebep, i\u015flemin tesis an\u0131 itibariyle mevcut olmal\u0131 ve i\u015flemin hukukili\u011fi buna dayanmal\u0131d\u0131r. Sonradan ortaya \u00e7\u0131kan veya tespit edilen ba\u015fka sebepler, i\u015flemin ge\u00e7erlili\u011fini etkilemez; i\u015flemin iptali g\u00fcndeme gelir.
\nBu yakla\u015f\u0131m\u0131n esas\u0131n\u0131, idari i\u015flemde hukuki g\u00fcvenlik ve belirlilik ilkeleri olu\u015fturur. Zira idarenin keyf\u00ee olarak i\u015flemlerine daha sonra farkl\u0131 gerek\u00e7eler dayand\u0131rmas\u0131, bireylerin hukuki g\u00fcvencelerini zedeler, \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirli\u011fi ortadan kald\u0131r\u0131r. Yarg\u0131sal denetimde, i\u015flemin tesis an\u0131nda mevcut olan fiil\u00ee ve hukuki durum dikkate al\u0131n\u0131r ve i\u015flemin sebep-sonu\u00e7 zinciri o tarih itibariyle incelenir. Dan\u0131\u015ftay kararlar\u0131nda da idarenin i\u015flemi tesis ettikten sonra, iptal davas\u0131 s\u00fcrecinde, i\u015flemin gerek\u00e7esini veya dayanak sebebini de\u011fi\u015ftiremeyece\u011fi benimsenmi\u015ftir.
\nBununla birlikte, baz\u0131 istisnai hallerde idari i\u015flemlerde sebep unsurunun sonradan tamamlan\u0131p tamamlanamayaca\u011f\u0131 veya d\u00fczeltilip d\u00fczeltilemeyece\u011fi tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f; ge\u00e7erli bir sebebin varl\u0131\u011f\u0131na ra\u011fmen i\u015flemdeki eksikliklerin tamamlanmas\u0131 halinde dahi, davan\u0131n a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 andaki sebeplerin ve gerek\u00e7elerin esas al\u0131naca\u011f\u0131 kabul edilmi\u015ftir. Baz\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flerde ise, maddi hakikatin i\u015flemin tesisi an\u0131nda mevcut olmak kayd\u0131yla, i\u015flemin gerek\u00e7esinde g\u00f6sterilmese dahi olay\u0131n yarg\u0131 marifetiyle ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131 benimsense bile, fiil\u00ee ve hukuki sebebin tesis an\u0131nda mevcut olup olmad\u0131\u011f\u0131 belirleyici g\u00f6r\u00fclmektedir.
\nDan\u0131\u015ftay, idari i\u015flemlerde sebep unsurunun de\u011fi\u015ftirilemeyece\u011fine ili\u015fkin yerle\u015fik bir i\u00e7tihada sahiptir. Dan\u0131\u015ftay 5. Dairesi’nin 2005\/2430 E., 2008\/1847 K. say\u0131l\u0131 ve 22.05.2008 tarihli karar\u0131nda, \u2018Bir idari i\u015flemin tesis edildi\u011fi tarihteki sebebin i\u015flem dosyas\u0131nda ve gerek\u00e7esinde a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6sterilmemi\u015f olsa dahi mevcut olup olmad\u0131\u011f\u0131 mahkemece tespit edilir. Ancak idare, davan\u0131n g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc a\u015famada yeni gerek\u00e7eler ileri s\u00fcremez\u2019 ifadeleriyle bu ilkeyi vurgulam\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca, Dan\u0131\u015ftay 10. Dairesi’nin 2007\/4711 E., 2010\/5741 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131nda, idarenin dava a\u015famas\u0131nda ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc yeni gerek\u00e7elerin dikkate al\u0131nmayaca\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir.
\nYarg\u0131 kararlar\u0131nda, \u00f6zellikle \u015fu noktalar \u00fczerinde durulmaktad\u0131r: \u0130dari i\u015flemin tesis edildi\u011fi tarihte mevcut olmayan bir fiil veya hukuki durum, i\u015flemin sebebi olarak sonraki a\u015famada g\u00f6sterilemez. Mahkemeler, i\u015flemin tesis an\u0131ndaki ko\u015fullar\u0131 ve idare taraf\u0131ndan g\u00f6sterilen gerek\u00e7eyi esas al\u0131r. Aksi takdirde, idare herhangi bir i\u015fleminde, dayana\u011f\u0131 olmayan bir gerek\u00e7eyle i\u015flem tesis edip, daha sonra davada farkl\u0131, asl\u0131nda tesiste mevcut olmayan sebepleri ileri s\u00fcrerek i\u015flemin ge\u00e7erlili\u011fini sa\u011flayabilir ki, bu da idare hukukunun temel prensiplerini zedeler niteliktedir.
\nAncak, doktrinde ve uygulamada baz\u0131 istisnai durumlardan s\u00f6z edilmi\u015ftir. Nitekim baz\u0131 Dan\u0131\u015ftay kararlar\u0131nda, idare taraf\u0131ndan i\u015flemin gerek\u00e7esinde a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6sterilmeyen, fakat mevcut olan ve dosyadaki delillerle sabit olan sebeplerin, i\u015flemin hukuka uygunlu\u011funda dikkate al\u0131nabilece\u011fi ifade edilmi\u015ftir. Bu t\u00fcr hallerde, gerek\u00e7ede a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6sterilmese bile, sebebin fiilen mevcut olmas\u0131 esas al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak sebebin sonradan farkl\u0131 bir gerek\u00e7eyle de\u011fi\u015ftirilmesi yine kabul edilmemektedir.
\nDi\u011fer yandan, \u00f6zellikle disiplin cezalar\u0131nda, i\u015flemde g\u00f6sterilen gerek\u00e7eye ba\u011fl\u0131l\u0131k ilkesi daha s\u0131k\u0131 uygulamakta; idarenin yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015flemin gerek\u00e7esinde hangi olay, fiil veya hukuk\u00ee durum yer ald\u0131ysa, mahkeme denetimini bu \u00e7er\u00e7evede yapmakta, ba\u015fka bir gerek\u00e7e veya olay\u0131n dava a\u015famas\u0131nda ileri s\u00fcr\u00fclmesini olanakl\u0131 g\u00f6rmemektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc disiplin hukuku ba\u011flam\u0131nda, ceza muhatab\u0131n\u0131n hangi nedenle cezaland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmesi ve buna g\u00f6re savunma hakk\u0131n\u0131 kullanabilmesi, hukuki g\u00fcvenli\u011fin gereklerindendir.
\nSebep Unsurunun De\u011fi\u015ftirilemezli\u011fi Prensibinin Temelleri
\nSebep unsurunun sonradan de\u011fi\u015ftirilememesine ili\u015fkin yakla\u015f\u0131m, ba\u015fta hukuki g\u00fcvenlik olmak \u00fczere bir\u00e7ok anayasal ilkeye dayanmaktad\u0131r. Anayasa\u2019n\u0131n 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti ilkesi, idari i\u015flemler bak\u0131m\u0131ndan \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik, a\u00e7\u0131kl\u0131k ve istikrar\u0131 gerektirir. Bu \u00e7er\u00e7evede idari i\u015flemlerin gerek\u00e7esi ve tesisi an\u0131ndaki sebep ile sonu\u00e7 aras\u0131nda bir illiyet ba\u011f\u0131 olmal\u0131, idare i\u015flemin tesisinden sonra sebebin de\u011fi\u015ftirilemezli\u011fi as\u0131ld\u0131r.
\nAyr\u0131ca, 2577 say\u0131l\u0131 \u0130dari Yarg\u0131lama Usul\u00fc Kanunu\u2019nun 2. maddesi gere\u011fince, idari i\u015flemlerin iptali davalar\u0131nda mahkemenin yetkisi, i\u015flemin hukuka uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, tesis edildi\u011fi tarihteki ko\u015fullar\u0131 esas alarak incelemekle s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Bu da, i\u015flemin tesisinden sonra yeni bir sebebin ileri s\u00fcr\u00fclmesi veya gerek\u00e7enin de\u011fi\u015ftirilmesi durumunda, mahkemenin buna itibar etmeyece\u011fi anlam\u0131na gelmektedir.
\nSebep Unsurunun Sonradan De\u011fi\u015ftirilmesinin Hukuki ve Pratik Sonu\u00e7lar\u0131
\nSebep unsurunun sonradan de\u011fi\u015ftirilebilmesi, a\u00e7\u0131k\u00e7a idarenin keyf\u00ee davranmas\u0131na, ilgilinin hukuki g\u00fcvenli\u011finin zedelenmesine ve idari i\u015flem denetiminin anlams\u0131zla\u015fmas\u0131na yol a\u00e7ar. Zira, idari i\u015flemler bireylerin stat\u00fcs\u00fcnde, hak ve hukukunda de\u011fi\u015fiklik meydana getirdi\u011fi i\u00e7in, i\u015flemin gerek\u00e7esinin ba\u015ftan belirli olmas\u0131, ilgilinin etkili \u015fekilde hak aramas\u0131n\u0131 ve savunmas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lar. E\u011fer idare, tesis etti\u011fi i\u015flemde g\u00f6sterdi\u011fi sebebi, dava s\u00fcrecinde, daval\u0131 olarak yeni bilgilerle ya da olaylarla de\u011fi\u015ftirebilirse, o i\u015flemin hukuki denetimi ve bireyin korunmas\u0131 olanaks\u0131zla\u015facakt\u0131r.
\nDi\u011fer taraftan, sebep unsurunun sonradan de\u011fi\u015ftirilmesinin kabul\u00fc halinde, i\u015flemin tesis edildi\u011fi tarihte hukuken veya fiilen mevcut olmayan vak\u0131alar\u0131n davada ileri s\u00fcr\u00fclmesi, hukuk devleti ilkesine a\u00e7\u0131k\u00e7a ayk\u0131r\u0131l\u0131k olu\u015fturur. Bu durum ayn\u0131 zamanda i\u015flemlerin istikrar\u0131n\u0131 ve kamu d\u00fczenini de bozar.
\nNitekim, Dan\u0131\u015ftay 8. Dairesi’nin 2014\/1847 E., 2018\/176 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131nda; \u201cS\u00f6z konusu i\u015flemin dayand\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 sebep, idarece tesis edildi\u011fi tarihte var olmal\u0131, i\u015flemin gerek\u00e7esi olarak ancak bu sebebe dayan\u0131labilir. Sonradan ortaya \u00e7\u0131kan veya ileri s\u00fcr\u00fclen nedenlere dayan\u0131larak i\u015flemin hukuka uygunlu\u011fu sa\u011flanamaz\u201d, denilerek mevzuat ve i\u00e7tihatlardaki genel kural teyit edilmi\u015ftir.
\nT\u00fcrk idare hukukunda idari i\u015flemlerin unsurlar\u0131 ve bu unsurlar\u0131n hukuki stat\u00fcs\u00fc \u00e7e\u015fitli kanun\u00ee d\u00fczenlemeler ve yarg\u0131 kararlar\u0131yla \u015fekillenmi\u015ftir. \u00d6nemli kanuni dayanaklar \u015funlard\u0131r:
\n– Anayasa\u2019n\u0131n 2. ve 125. maddeleri: Hukuk devleti ve yarg\u0131 denetimi ilkesini g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131r. \u0130darenin her t\u00fcrl\u00fc eylem ve i\u015flemi yarg\u0131 denetimine tabidir. Hukuki g\u00fcvenlik, belirlilik ilkeleri gere\u011fi, i\u015flemde g\u00f6sterilen sebep esas al\u0131n\u0131r.
\n– 2577 say\u0131l\u0131 \u0130dari Yarg\u0131lama Usul\u00fc Kanunu\u2019nun 2. maddesi: \u0130dari i\u015flemlerin iptalini talep eden davalarda, i\u015flem tesis edilinceye kadarki ko\u015fullar esast\u0131r. \u0130darenin, i\u015flemin dava konusu edilmesinden sonra sebep de\u011fi\u015ftirmesi hukuken m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.
\n– 657 say\u0131l\u0131 Devlet Memurlar\u0131 Kanunu ve di\u011fer \u00f6zel kanunlar: \u00d6zellikle kamu g\u00f6revlileri hakk\u0131nda tesis edilen disiplin i\u015flemlerinde sebep unsurunun \u00f6nemi ve gerek\u00e7enin a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilmesi zorunlulu\u011fu d\u00fczenlenmi\u015ftir.
\n– 4982 say\u0131l\u0131 Bilgi Edinme Hakk\u0131 Kanunu: \u0130darenin kararlar\u0131n\u0131n gerek\u00e7esiyle birlikte a\u00e7\u0131klanmas\u0131 gere\u011fini destekler.
\n– 7201 say\u0131l\u0131 Tebligat Kanunu: \u0130dari i\u015flemin muhatab\u0131na tebli\u011fi esnas\u0131nda i\u015flemin sebebi ve konusu a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilmeli, b\u00f6ylece muhatab\u0131n hak arama imkanlar\u0131 g\u00fcvenceye al\u0131nmal\u0131d\u0131r.
\nYukar\u0131da \u00f6zetlenen h\u00fck\u00fcmler, idari i\u015fleme dayanak olan sebebin sonradan de\u011fi\u015ftirilmesini m\u00fcsaade etmemekte; i\u015flemin kurucu iradesiyle birlikte tesis edilen an\u0131nda mevcut olan sebebin esas al\u0131nmas\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131lmaktad\u0131r.
\n\u0130dari i\u015flemlerde sebep unsuru, gerek idari i\u015flemin varl\u0131k \u015fart\u0131 gerekse hukuka uygunlu\u011funun en \u00f6nemli belirleyicilerinden biridir. T\u00fcrk idare hukuku a\u00e7\u0131s\u0131ndan, i\u015flemde g\u00f6sterilen sebebin veya sebebe ili\u015fkin maddi ve hukuki vak\u0131alar\u0131n, i\u015flemin tesis an\u0131 itibariyle mevcut olmas\u0131 ve i\u015flemin bu sebebe dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 esast\u0131r. \u0130darenin i\u015fleminde dayand\u0131\u011f\u0131 sebep, i\u015flemin muhatab\u0131 taraf\u0131ndan bilinebilmeli, muhatab\u0131n savunma hakk\u0131 ve hukuki g\u00fcvencesi bu sayede sa\u011flanabilmelidir.
\nSebep unsurunun sonradan de\u011fi\u015ftirilmesi, idare a\u00e7\u0131s\u0131ndan keyf\u00eeli\u011fe yol a\u00e7aca\u011f\u0131 gibi, bireyin hukuk g\u00fcvenli\u011fini zedeleyece\u011fi, hukuki belirlilik, a\u00e7\u0131kl\u0131k ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik ilkelerine de zarar verece\u011fi i\u00e7in m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u0130dare, yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015flemlerde, i\u015flemin dayand\u0131\u011f\u0131 sebebi a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtmek, gerek\u00e7elendirmek ve i\u015flemin hukuka uygunlu\u011funu i\u015flemin tesis an\u0131ndaki ko\u015fullar itibariyle sa\u011flamak zorundad\u0131r. Yarg\u0131sal denetim de bu ilke \u00fczerinde \u015fekillenmekte; i\u015flemin tesisinden sonra ileri s\u00fcr\u00fclen, yeni gerek\u00e7elere veya sebeplere itibar edilmemektedir.
\nNihayetinde, hem y\u00fcr\u00fcrl\u00fckteki mevzuat hem de y\u00fcksek yarg\u0131 kararlar\u0131nda, idari i\u015flemlerde sebep unsurunun sonradan de\u011fi\u015ftirilmesinin hukuken m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131, i\u015flem tesis an\u0131ndaki sebebin esas al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak idarenin esasen mevcut fakat a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilmemi\u015f bir sebebi olmas\u0131 halinde, mahkemeler bu sebebi tespit ederek i\u015flem hukuka uygun ise iptal talebini reddedebilmekte, burada \u00f6nemli olan sebebin i\u015flem tesis an\u0131ndaki varl\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Sonradan yarat\u0131lm\u0131\u015f, yeni ortaya \u00e7\u0131kan veya idarenin i\u015flem tarihinden farkl\u0131 bir gerek\u00e7eye dayanarak yapt\u0131\u011f\u0131 savunmalar, i\u015flemin hukukili\u011fi bak\u0131m\u0131ndan belirleyici de\u011fildir.
\nSonu\u00e7 olarak, T\u00fcrk idare hukukunda idari i\u015flemlerde sebep unsurunun, i\u015flemin tesisinden sonra de\u011fi\u015ftirilmesi veya tamamlanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu yakla\u015f\u0131m, hem ilgililerin haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 hem idarenin keyf\u00eeli\u011finin \u00f6nlenmesi hem de i\u015flemlerde hukuki g\u00fcvenlik ve belirlili\u011fin sa\u011flanmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnden vazge\u00e7ilmezdir. Dolay\u0131s\u0131yla, idari i\u015flemin dayand\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7e ve sebep, i\u015flemin do\u011fdu\u011fu andaki hukuki ve fiil\u00ee durumla s\u0131n\u0131rl\u0131 olup, T\u00fcrk y\u00f6netim sisteminin temel hukuk ilkelerinden biri olarak uygulamada yerini korumaktad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u0130dare, kamu hizmetinin gerektirdi\u011fi d\u00fczeni ve kamu yarar\u0131n\u0131 sa\u011flamak amac\u0131yla \u00e7e\u015fitli i\u015flemler tesis etmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Her idari i\u015flemin hukuka uygunlu\u011funun sa\u011flanabilmesi i\u00e7in birtak\u0131m unsurlar ta\u015f\u0131mas\u0131 gereklidir. Bu unsurlar; yetki, \u015fekil, sebep, konu ve maksat unsurlar\u0131d\u0131r. T\u00fcrk idare hukukunda idari i\u015flemin unsurlar\u0131ndan \u00f6zellikle sebep unsuru, idari i\u015flemin hukuki ve fiil\u00ee temelini olu\u015fturan, i\u015flemin tesis edilmesinin gereklili\u011fini […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3172,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"class_list":["post-3173","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-idare-hukuku"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3173","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3173"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3173\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3205,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3173\/revisions\/3205"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3172"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3173"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3173"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3173"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}