T\u00fcrk Aile Hukuku sisteminde nafaka, sosyal devlet ilkesinin ve aile fertleri aras\u0131ndaki dayan\u0131\u015fma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn somut bir tezah\u00fcr\u00fc olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bo\u015fanma veya ayr\u0131l\u0131k s\u00fcrecinde ekonomik olarak zay\u0131f d\u00fc\u015fen e\u015fin korunmas\u0131, ortak \u00e7ocuklar\u0131n bak\u0131m ve e\u011fitim giderlerinin kar\u015f\u0131lanmas\u0131 veya zaruret haline d\u00fc\u015fen \u00fcstsoy, altsoy ile karde\u015flere yard\u0131m edilmesi amac\u0131yla h\u00fckmedilen nafaka, sadece \u015fekli bir hakk\u0131n teslimi de\u011fil, bireylerin ya\u015fam hakk\u0131 ve maddi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 geli\u015ftirme hakk\u0131 ile do\u011frudan ba\u011flant\u0131l\u0131 bir m\u00fcessesedir. Ancak ilam veya ara karar ile nafaka \u00f6denmesine karar verilmi\u015f olmas\u0131, hakk\u0131n muhafazas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan tek ba\u015f\u0131na yeterli olmamakta; bu alaca\u011f\u0131n fiilen ve zaman\u0131nda tahsil edilmesi hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Giri\u015f niteli\u011findeki bu hukuki \u00e7er\u00e7eve do\u011frultusunda, nafaka alacaklar\u0131n\u0131n tahsili s\u00fcreci, ceza hukuku ve icra iflas hukuku gere\u00e7leriyle donat\u0131lm\u0131\u015f \u00f6zel bir koruma rejimine tabi tutulmu\u015ftur.
\nNafaka alacaklar\u0131n\u0131n tahsili konusunu de\u011ferlendirdi\u011fimizde, bu alacak t\u00fcr\u00fcn\u00fcn s\u0131radan para alacaklar\u0131ndan \u00e7ok farkl\u0131 ve imtiyazl\u0131 bir hukuki niteli\u011fe sahip oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Hukukumuzda nafaka alacaklar\u0131, ilaml\u0131 icra veya tedbir nafakalar\u0131 y\u00f6n\u00fcnden ara karara dayal\u0131 icra takibi yoluyla tahsil edilir. Takip s\u00fcrecinde bor\u00e7lunun malvarl\u0131\u011f\u0131na ba\u015fvurulabilece\u011fi gibi, maa\u015f veya \u00fccret haczi son derece etkili bir ara\u00e7 olarak \u00f6ne \u00e7\u0131kar. \u0130cra ve \u0130flas Kanunu uyar\u0131nca, bor\u00e7lunun maa\u015f\u0131ndan yap\u0131lan kesintilerde cari nafaka alaca\u011f\u0131 birinci s\u0131rada yer al\u0131r ve di\u011fer t\u00fcm adi alacaklardan \u00f6nce tahsil edilir. Burada dikkat edilmesi gereken en kritik husus, “i\u015fleyen nafaka” ile “birikmi\u015f nafaka” aras\u0131ndaki ayr\u0131md\u0131r. Yarg\u0131tay istikrar kazanm\u0131\u015f i\u00e7tihatlar\u0131nda, karar tarihinden takip tarihine kadar birikmi\u015f nafaka bor\u00e7lar\u0131n\u0131 adi alacak stat\u00fcs\u00fcne yak\u0131n de\u011ferlendirirken, takip sonras\u0131nda her ay i\u015fleyen cari nafaka alaca\u011f\u0131na mutlak bir \u00f6ncelik tan\u0131m\u0131\u015ft\u0131r. Birikmi\u015f nafaka alacaklar\u0131 i\u00e7in bor\u00e7lunun muvafakat etmedi\u011fi durumlarda maa\u015f\u0131n tamam\u0131 haczedilemezse de, i\u015fleyen ayl\u0131k nafaka miktar\u0131 maa\u015f\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131na bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n do\u011frudan kesilmektedir. Ayr\u0131ca bor\u00e7lunun emekli ayl\u0131\u011f\u0131, normal \u015fartlarda haczedilemez nitelikte olmas\u0131na ra\u011fmen, nafaka alacaklar\u0131 bu kural\u0131n istisnas\u0131n\u0131 olu\u015fturmakta ve emekli maa\u015f\u0131 \u00fczerine nafaka borcu sebebiyle haciz konulabilmektedir.
\nNafaka alaca\u011f\u0131n\u0131n tahsilini g\u00fcvence alt\u0131na alan en cayd\u0131r\u0131c\u0131 hukuki mekanizma ise ceza yapt\u0131r\u0131m\u0131d\u0131r. Bor\u00e7lunun nafaka y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ihlal etmesi durumunda, alacakl\u0131n\u0131n \u015fikayeti \u00fczerine \u00fc\u00e7 aya kadar tazyik hapsi uygulanmas\u0131 esas\u0131 kabul edilmi\u015ftir. Bu hapis cezas\u0131 bir su\u00e7 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 verilen cezai yapt\u0131r\u0131m olmay\u0131p, bor\u00e7luyu borcunu \u00f6demeye zorlayan bir tazyik arac\u0131d\u0131r ve borcun \u00f6denmesiyle derhal ortadan kalkar. Ancak tazyik hapsinin uygulanabilmesi i\u00e7in takibin kesinle\u015fmi\u015f olmas\u0131, \u00f6deme emrinin bor\u00e7luya tebli\u011f edilmi\u015f bulunmas\u0131, cari nafakaya ili\u015fkin \u00f6dememenin ger\u00e7ekle\u015fmesi ve \u015fikayetin kanuni s\u00fcreler i\u00e7inde yap\u0131lmas\u0131 \u015fartt\u0131r. Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu kararlar\u0131nda da s\u0131kl\u0131kla vurguland\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, tazyik hapsine karar verilebilmesi i\u00e7in \u00f6denmeyen nafakan\u0131n son \u00fc\u00e7 ayl\u0131k cari nafaka borcu kapsam\u0131na girmesi gerekir; ge\u00e7mi\u015fe d\u00f6n\u00fck birikmi\u015f nafaka bor\u00e7lar\u0131 sebebiyle tazyik hapsi yapt\u0131r\u0131m\u0131 uygulanamaz.
\nS\u00f6z konusu hukuki mekanizmalar\u0131n kanuni dayanaklar\u0131 incelendi\u011finde, maddi hukuk boyutuyla T\u00fcrk Medeni Kanunu’nun 175, 176, 182, 328 ve 364. maddeleri nafakan\u0131n t\u00fcrlerini, ko\u015fullar\u0131n\u0131 ve sona erme hallerini d\u00fczenlemektedir. \u015eekli ve takibi ilgilendiren icra hukuku boyutunda ise \u0130cra ve \u0130flas Kanunu’nun 83 ve 83\/a maddeleri haciz s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 ve kesintilerdeki \u00f6ncelik s\u0131ras\u0131n\u0131, 100. maddesi hacze i\u015ftirak derecelerini d\u00fczenlerken; \u0130cra ve \u0130flas Kanunu’nun 344. maddesi nafaka borcunu \u00f6demeyenlerin tazyik hapsi ile cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n yasal temelini olu\u015fturmaktad\u0131r. Zamana\u015f\u0131m\u0131 bak\u0131m\u0131ndan ise T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanunu’nun 146. maddesi ve \u0130cra ve \u0130flas Kanunu’nun 39. maddesi uyar\u0131nca, muaccel olmu\u015f ge\u00e7mi\u015f d\u00f6nem nafaka alacaklar\u0131 on y\u0131ll\u0131k genel zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcresine tabidir. Bununla birlikte, evlilik birli\u011fi devam etti\u011fi s\u00fcrece e\u015flerin birbirlerinden olan nafaka alacaklar\u0131nda zamana\u015f\u0131m\u0131 durmaktad\u0131r.
\nSonu\u00e7 olarak, T\u00fcrk hukukunda nafaka alacaklar\u0131n\u0131n tahsili, alacakl\u0131n\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131 idame ettirme ihtiyac\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131narak kamu d\u00fczenini ilgilendiren bir hassasiyetle yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yasa koyucu ve yarg\u0131 organlar\u0131, nafaka alacakl\u0131s\u0131n\u0131 bor\u00e7lunun olas\u0131 mal ka\u00e7\u0131rma veya bor\u00e7tan ka\u00e7\u0131nma giri\u015fimlerine kar\u015f\u0131 korumak ad\u0131na kamu g\u00fcc\u00fcn\u00fc etkin bir \u015fekilde devreye sokmu\u015ftur. Cari nafakan\u0131n hacizde \u00f6ncelikli konumda bulunmas\u0131, emekli maa\u015flar\u0131n\u0131n dahi haczedilebilmesi ve \u00f6denmeme halinde tazyik hapsi gibi yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f olmas\u0131, bu alaca\u011f\u0131n tahsil kabiliyetini art\u0131rmaktad\u0131r. Yine de uygulamada s\u00fcrecin h\u0131zl\u0131 ve hak kay\u0131plar\u0131 ya\u015fanmadan y\u00fcr\u00fct\u00fclebilmesi, i\u015fleyen ve birikmi\u015f nafaka ayr\u0131m\u0131n\u0131n do\u011fru yap\u0131lmas\u0131na, icra takiplerinin usul\u00fcne uygun ba\u015flat\u0131lmas\u0131na ve \u015fikayet s\u00fcrelerinin titizlikle takibine ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00fcrk Aile Hukuku sisteminde nafaka, sosyal devlet ilkesinin ve aile fertleri aras\u0131ndaki dayan\u0131\u015fma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn somut bir tezah\u00fcr\u00fc olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bo\u015fanma veya ayr\u0131l\u0131k s\u00fcrecinde ekonomik olarak zay\u0131f d\u00fc\u015fen e\u015fin korunmas\u0131, ortak \u00e7ocuklar\u0131n bak\u0131m ve e\u011fitim giderlerinin kar\u015f\u0131lanmas\u0131 veya zaruret haline d\u00fc\u015fen \u00fcstsoy, altsoy ile karde\u015flere yard\u0131m edilmesi amac\u0131yla h\u00fckmedilen nafaka, sadece \u015fekli bir hakk\u0131n teslimi […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3094,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22],"tags":[],"class_list":["post-3095","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-icra-hukuku"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3095","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3095"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3095\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3094"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3095"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3095"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3095"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}