T\u00fcrk aile hukukunda velayet ve ki\u015fisel ili\u015fki kurulmas\u0131na ili\u015fkin ilamlar\u0131n yerine getirilmesi, kamu d\u00fczenini yak\u0131ndan ilgilendiren ve oda\u011f\u0131nda \u00e7ocu\u011fun \u00fcst\u00fcn yarar\u0131 ilkesinin yer ald\u0131\u011f\u0131 son derece hassas bir s\u00fcre\u00e7tir. Velayeti kendisine verilmeyen ana veya baba ile \u00e7ocuk aras\u0131nda ki\u015fisel ili\u015fki tesis edilmesine dair mahkeme kararlar\u0131n\u0131n ya da velayetin de\u011fi\u015ftirilmesi veya verilmesi sonucunda \u00e7ocu\u011fun hak sahibi ebeveyne teslimine ili\u015fkin ilamlar\u0131n icras\u0131, tarihsel s\u00fcre\u00e7te ciddi hukuki ve sosyo-psikolojik tart\u0131\u015fmalara konu olmu\u015ftur. Yak\u0131n zamana kadar icra ve iflas hukuku mant\u0131\u011f\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde adeta bir bor\u00e7 ili\u015fkisi veya e\u015fya teslimi gibi ele al\u0131nan bu usul, \u00e7ocuk haklar\u0131 ihlallerine yol a\u00e7m\u0131\u015f ve toplum vicdan\u0131nda derin yaralar a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Bu ba\u011flamda, \u00e7ocuk teslimi ilamlar\u0131n\u0131n icras\u0131 usul\u00fcn\u00fcn, \u00e7ocu\u011fu cebri icran\u0131n bir nesnesi olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131p onu hak \u00f6zerkli\u011fine sahip bir birey olarak kabul eden modern hukuk anlay\u0131\u015f\u0131yla yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131 zorunlulu\u011fu do\u011fmu\u015ftur.
\nS\u00f6z konusu zorunluluk do\u011frultusunda konunun kanuni dayanaklar\u0131 k\u00f6kl\u00fc bir zihniyet d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcyle yeniden \u015fekillendirilmi\u015ftir. Anayasa’n\u0131n 41. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan ailenin korunmas\u0131 ve \u00e7ocuk haklar\u0131 ilkeleri ile Birle\u015fmi\u015f Milletler \u00c7ocuk Haklar\u0131na Dair S\u00f6zle\u015fme\u2019nin 3. maddesinde ifadesini bulan \u00e7ocu\u011fun y\u00fcksek yarar\u0131 ilkesi, bu alandaki mevzuat de\u011fi\u015fikliklerinin temel ilham kayna\u011f\u0131 olmu\u015ftur. 7343 say\u0131l\u0131 Kanun ile 2004 say\u0131l\u0131 \u0130cra ve \u0130flas Kanunu\u2019nun \u00e7ocuk teslimine ili\u015fkin 25, 25\/a ve 25\/b maddeleri m\u00fclga edilmi\u015f; buna paralel olarak s\u00f6z konusu d\u00fczenlemeler 5395 say\u0131l\u0131 \u00c7ocuk Koruma Kanunu\u2019na eklenen ek maddeler kapsam\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylece \u00e7ocuk teslimi ve \u00e7ocukla ki\u015fisel ili\u015fki kurulmas\u0131na dair ilam veya tedbir kararlar\u0131n\u0131n yerine getirilmesi yetkisi, \u0130cra Dairelerinden tamamen al\u0131narak Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131 b\u00fcnyesinde faaliyet g\u00f6steren Adli Destek ve Ma\u011fdur Hizmetleri M\u00fcd\u00fcrl\u00fcklerine verilmi\u015ftir. Ayr\u0131ca T\u00fcrk Medeni Kanunu\u2019nun velayet ve ki\u015fisel ili\u015fki d\u00fczenlemeleri de bu idari ve usuli reformla uyumlu hale getirilmi\u015ftir.
\nYap\u0131lan bu radikal hukuki d\u00fczenlemelerin de\u011ferlendirilmesi neticesinde, s\u00fcrecin adli icra usullerinden ar\u0131nd\u0131r\u0131larak uzmanlar marifetiyle y\u00fcr\u00fct\u00fclen bir sosyal destek mekanizmas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6r\u00fclmektedir. Yeni sistemde \u00e7ocuk teslimine ili\u015fkin i\u015flemler icra har\u00e7 ve giderlerinden tamamen muaf tutulmu\u015f, ebeveynlerin ekonomik y\u00fck alt\u0131na girmeksizin haklar\u0131na kavu\u015fmalar\u0131 hedeflenmi\u015ftir. \u0130nfaz s\u00fcreci; psikolog, pedagog, sosyal \u00e7al\u0131\u015fmac\u0131 gibi uzmanlar\u0131n aktif kat\u0131l\u0131m\u0131yla y\u00fcr\u00fct\u00fclmekte, teslim i\u015flemleri kolluk kuvvetlerinin bask\u0131s\u0131 veya haciz memurlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla de\u011fil, \u00e7ocuk dostu olarak tasarlanan \u00f6zel \u00e7ocuk teslim mekanlar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilmektedir. Bor\u00e7lu ebeveyne \u00f6ncelikle bir teslim emri veya ileti\u015fim daveti g\u00f6nderilmekte, r\u0131zaen uyum sa\u011flanmamas\u0131 halinde uzmanca yerinde m\u00fcdahale edilmektedir. Karara ayk\u0131r\u0131 hareket eden, \u00e7ocu\u011fu saklayan veya teslim etmekten ka\u00e7\u0131nan taraf hakk\u0131nda ise \u00c7ocuk Koruma Kanunu h\u00fck\u00fcmleri uyar\u0131nca disiplin hapsi yapt\u0131r\u0131m\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Yarg\u0131tay i\u00e7tihatlar\u0131nda da s\u0131kl\u0131kla vurguland\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, ki\u015fisel ili\u015fkinin hakk\u0131n k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131m\u0131 siluetiyle engellenmesi velayetin de\u011fi\u015ftirilmesi sebebi say\u0131labilece\u011fi gibi, cebri tedbirlerin uygulanmas\u0131nda da \u00e7ocu\u011fun psikolojik b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc her zaman usuli kurallar\u0131n \u00f6n\u00fcnde tutulmal\u0131d\u0131r.
\nSonu\u00e7 olarak, \u00e7ocuk teslimi ilamlar\u0131n\u0131n icras\u0131nda zor kullanma esas\u0131na dayal\u0131 klasik icra modelinden vazge\u00e7ilerek \u00e7ocu\u011fun \u00fcst\u00fcn yarar\u0131n\u0131 merkezine alan koruyucu ve destekleyici bir model benimsenmi\u015ftir. Hukuk sistemimizde ger\u00e7ekle\u015fen bu reformist ad\u0131m, \u00e7ocu\u011fun \u00f6rselenmesini \u00f6nleme ve mahkeme kararlar\u0131n\u0131n etkilili\u011fini sa\u011flama bak\u0131m\u0131ndan son derece k\u0131ymetlidir. Ancak kanuni d\u00fczenlemelerin ba\u015far\u0131s\u0131, uygulama boyutunda Adli Destek ve Ma\u011fdur Hizmetleri M\u00fcd\u00fcrl\u00fcklerinin nitelikli insan kayna\u011f\u0131 ve fiziki altyap\u0131 ile s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u015fekilde desteklenmesine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Yarg\u0131 organlar\u0131n\u0131n ve uygulay\u0131c\u0131lar\u0131n, i\u00e7tihatlar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda \u00e7ocu\u011fun ruhsal ve bedensel geli\u015fimini \u00f6ncelikleyen tutumlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeleri, s\u00f6z konusu mevzuat de\u011fi\u015fikliklerinin amac\u0131na ula\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak ve \u00e7ocuk odakl\u0131 adalet anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 peki\u015ftirecektir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00fcrk aile hukukunda velayet ve ki\u015fisel ili\u015fki kurulmas\u0131na ili\u015fkin ilamlar\u0131n yerine getirilmesi, kamu d\u00fczenini yak\u0131ndan ilgilendiren ve oda\u011f\u0131nda \u00e7ocu\u011fun \u00fcst\u00fcn yarar\u0131 ilkesinin yer ald\u0131\u011f\u0131 son derece hassas bir s\u00fcre\u00e7tir. Velayeti kendisine verilmeyen ana veya baba ile \u00e7ocuk aras\u0131nda ki\u015fisel ili\u015fki tesis edilmesine dair mahkeme kararlar\u0131n\u0131n ya da velayetin de\u011fi\u015ftirilmesi veya verilmesi sonucunda \u00e7ocu\u011fun hak sahibi […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3092,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22],"tags":[],"class_list":["post-3093","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-icra-hukuku"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3093","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3093"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3093\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3092"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3093"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3093"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3093"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}