T\u00fcrk icra hukukunun en temel ve yetkin kurumlar\u0131ndan biri olan ilaml\u0131 icra takibi, yarg\u0131lama makamlar\u0131 taraf\u0131ndan verilen kararlar\u0131n yahut kanunun do\u011frudan bu g\u00fcc\u00fc tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 belgelerin devlet g\u00fcc\u00fc marifetiyle zorla yerine getirilmesini sa\u011flayan bir cebri icra mekanizmas\u0131d\u0131r. Hak arama h\u00fcrriyetinin ve adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n tecellisi olan mahkeme kararlar\u0131n\u0131n ka\u011f\u0131t \u00fczerinde kalmamas\u0131, hukuki dinlenilme hakk\u0131n\u0131n nihai amaca ula\u015fmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan hayati bir \u00f6neme sahiptir. \u0130laml\u0131 icra, alacakl\u0131n\u0131n hakk\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 halihaz\u0131rda bir yarg\u0131lama s\u00fcreci neticesinde ispatlad\u0131\u011f\u0131 veya ikrar ettirdi\u011fi esas\u0131na dayand\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, genel icra takibinden (ilams\u0131z icradan) nitelik, usul ve hukuki sonu\u00e7lar bak\u0131m\u0131ndan k\u00f6kl\u00fc farkl\u0131l\u0131klar g\u00f6sterir.
\n\u0130laml\u0131 icra takibinin en belirgin \u00f6zelliklerinden biri, takibe dayanak te\u015fkil eden belgenin ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksek hukuki emniyet ve ispat g\u00fcc\u00fcd\u00fcr. 2004 say\u0131l\u0131 \u0130cra ve \u0130flas Kanunu uyar\u0131nca ilaml\u0131 icra takibi yapabilmek i\u00e7in kural olarak bir mahkeme ilam\u0131na veya kanunen ilam niteli\u011finde say\u0131lan belgelere ihtiya\u00e7 duyulur. Mahkeme huzurunda yap\u0131lan sulhler, kabuller, icra dairesindeki kefaletler ve re\u2019sen tanzim edilen ipotek akit tablosu gibi \u0130cra ve \u0130flas Kanunu\u2019nun 38. maddesinde tahdidi olarak say\u0131lan belgeler ilam niteli\u011findedir. Bu durum, alaca\u011f\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 hususunda usul\u00fc anlamda bir kesinlik veya karine olu\u015fturdu\u011fundan, ilaml\u0131 icra takibinde bor\u00e7lunun ilams\u0131z icradaki gibi basit bir itiraz dilek\u00e7esiyle takibi kendili\u011finden durdurmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131l\u0131nmam\u0131\u015ft\u0131r.
\nYetki bak\u0131m\u0131ndan ilaml\u0131 icra, alacakl\u0131ya \u00e7ok geni\u015f bir serbesti tan\u0131maktad\u0131r. \u0130cra ve \u0130flas Kanunu\u2019nun 34. maddesi gere\u011fince ilamlar\u0131n infaz\u0131 i\u00e7in T\u00fcrkiye\u2019nin her yerindeki icra dairesine ba\u015fvurulabilir. Genel icra takibindeki bor\u00e7lunun yerle\u015fim yeri veya s\u00f6zle\u015fmenin ifa yeri gibi yetki kurallar\u0131 ilaml\u0131 icrada uygulanmaz; dolay\u0131s\u0131yla bor\u00e7lunun yetki itiraz\u0131nda bulunma hakk\u0131 kural olarak yok say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Takibin ba\u015flat\u0131lmas\u0131yla birlikte icra m\u00fcd\u00fcr\u00fc bor\u00e7luya \u00f6deme emri de\u011fil, bir “icra emri” g\u00f6nderir. \u0130cra emrinde bor\u00e7luya borcunu \u00f6demesi veya ilam\u0131n gere\u011fini yerine getirmesi i\u00e7in yetmi\u015f iki saatten ba\u015flayarak ilam\u0131n niteli\u011fine g\u00f6re de\u011fi\u015fen s\u00fcreler tan\u0131n\u0131r. Bor\u00e7lu, kendisine icra emri tebli\u011f edildikten sonra takibe itiraz ederek takibi durduramaz. Borcun \u00f6dendi\u011fi, itfa veya imhal edildi\u011fi iddias\u0131nda olan bor\u00e7lu, ancak \u0130cra ve \u0130flas Kanunu\u2019nun 33. maddesi uyar\u0131nca yetkili icra mahkemesinden “icran\u0131n geri b\u0131rak\u0131lmas\u0131” talebinde bulunabilir. Bu talep ise ancak noterden veya yetkili makamlardan al\u0131nm\u0131\u015f resmi belgelerle ispatlanmak zorundad\u0131r.
\n\u0130laml\u0131 icra takibinin bir di\u011fer m\u00fchim hukuki boyutu ise tehir-i icra (icran\u0131n geri b\u0131rak\u0131lmas\u0131) m\u00fcessesesidir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyar\u0131nca, kural olarak eda ilamlar\u0131n\u0131n icra olunabilmesi i\u00e7in kesinle\u015fmi\u015f olmalar\u0131 \u015fart de\u011fildir; karar verildikten sonra hen\u00fcz kanun yoluna ba\u015fvurulmu\u015f olsa dahi ilaml\u0131 icra takibine konu edilebilirler. Ancak gayrimenkul\u00fcn ayn\u0131na, aile ve \u015fahs\u0131n hukukuna ili\u015fkin ilamlar gibi kanunda istisna tutulan hallerde kesinle\u015fme \u015fart\u0131 aran\u0131r. Kesinle\u015fme \u015fart\u0131 aranmayan ilamlar bak\u0131m\u0131ndan bor\u00e7lunun takibi durdurabilmesi, ancak \u00fcst mahkemeye ba\u015fvurarak icra dairesine teminat yat\u0131rmas\u0131 ve b\u00f6lge adliye mahkemesinden veya Yarg\u0131tay\u2019dan “icran\u0131n durdurulmas\u0131” karar\u0131 getirmesiyle m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.
\n\u0130laml\u0131 icrada zamana\u015f\u0131m\u0131 usul\u00fc de genel esaslardan farkl\u0131l\u0131k arz eder. Bor\u00e7lar Kanunu ve \u0130cra ve \u0130flas Kanunu\u2019nun 39. maddesi gere\u011fince, ilama ba\u011flanan her t\u00fcrl\u00fc alacak, ilam\u0131n kesinle\u015fmesinden itibaren on y\u0131ll\u0131k zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcresine tabidir. Yarg\u0131tay i\u00e7tihatlar\u0131nda da vurguland\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, dayanak ilam\u0131n niteli\u011fi ne olursa olsun (s\u00f6zle\u015fme, haks\u0131z fiil veya sebepsiz zenginle\u015fme), mahkeme karar\u0131na ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 andan itibaren alacak nitelik de\u011fi\u015ftirir ve ten y\u0131ll\u0131k \u00f6zel zamana\u015f\u0131m\u0131 rejimine tabi olur.
\nKanuni dayanaklar\u0131n\u0131 temel olarak 2004 say\u0131l\u0131 \u0130cra ve \u0130flas Kanunu\u2019nun 24 il\u00e2 41. maddeleri aras\u0131ndan, 6100 say\u0131l\u0131 Hukuk Muhakemeleri Kanunu\u2019nun icraya ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlerinden ve T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanunu\u2019ndan alan ilaml\u0131 icra takibi; kamu d\u00fczenini koruma, mahkeme kararlar\u0131n\u0131n sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flama ve alacakl\u0131n\u0131n hakk\u0131na en h\u0131zl\u0131 ve emniyetli yoldan kavu\u015fmas\u0131n\u0131 temin etme i\u015flevini g\u00f6r\u00fcr. Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu kararlar\u0131nda da s\u0131k\u00e7a alt\u0131 \u00e7izildi\u011fi \u00fczere, ilaml\u0131 icra usul\u00fc, yarg\u0131lama safhas\u0131nda elde edilen hukuki koruman\u0131n fiili aleme aktar\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan devlete ait cebir kullanma yetkisinin en somut tezah\u00fcr\u00fcd\u00fcr.
\nSonu\u00e7 olarak, ilaml\u0131 icra takibi, T\u00fcrk cebri icra hukukunda alacakl\u0131ya en y\u00fcksek seviyede hukuki g\u00fcvence sa\u011flayan, bor\u00e7lunun itiraz imkanlar\u0131n\u0131 son derece daraltan ve yarg\u0131 erkinin tesis etti\u011fi hakk\u0131 fiili ger\u00e7ekli\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren usuli bir kurumdur. \u0130lam niteli\u011findeki belgelere dayanmas\u0131, T\u00fcrkiye genelinde yetki serbestisi sunmas\u0131, itiraz\u0131n takibi kendili\u011finden durdurmamas\u0131 ve icran\u0131n geri b\u0131rak\u0131lmas\u0131 usul\u00fcn\u00fcn kat\u0131 kurallara ba\u011flanm\u0131\u015f olmas\u0131, bu takip t\u00fcr\u00fcn\u00fc ilams\u0131z icradan ay\u0131ran ve ona m\u00fcstesna bir hukuki nitelik kazand\u0131ran ba\u015fl\u0131ca unsurlard\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00fcrk icra hukukunun en temel ve yetkin kurumlar\u0131ndan biri olan ilaml\u0131 icra takibi, yarg\u0131lama makamlar\u0131 taraf\u0131ndan verilen kararlar\u0131n yahut kanunun do\u011frudan bu g\u00fcc\u00fc tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 belgelerin devlet g\u00fcc\u00fc marifetiyle zorla yerine getirilmesini sa\u011flayan bir cebri icra mekanizmas\u0131d\u0131r. Hak arama h\u00fcrriyetinin ve adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n tecellisi olan mahkeme kararlar\u0131n\u0131n ka\u011f\u0131t \u00fczerinde kalmamas\u0131, hukuki dinlenilme hakk\u0131n\u0131n nihai amaca […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3064,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22],"tags":[],"class_list":["post-3065","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-icra-hukuku"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3065","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3065"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3065\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3086,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3065\/revisions\/3086"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3064"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3065"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3065"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3065"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}