T\u00fcrk ticari hayat\u0131n\u0131n ve bor\u00e7 ili\u015fkilerinin en \u00f6nemli finansal enstr\u00fcmanlar\u0131ndan biri olan bono, T\u00fcrk Ticaret Kanunu uyar\u0131nca kambiyo senedi niteli\u011fini haiz, emre yaz\u0131l\u0131 bir bor\u00e7 senedi t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Alacakl\u0131ya alaca\u011f\u0131n\u0131 h\u0131zl\u0131, etkin ve teminatl\u0131 bir \u015fekilde tahsil etme imk\u00e2n\u0131 sunan bu hukuki kurum, kambiyo senetlerine \u00f6zg\u00fc haciz yolu ile icra takibine konu edilebilmesi bak\u0131m\u0131ndan alacakl\u0131 lehine b\u00fcy\u00fck usul kolayl\u0131klar\u0131 sa\u011flar. Bununla birlikte, bonoya dayal\u0131 icra takibi ba\u015flat\u0131lmadan \u00f6nce ve takip s\u00fcrecinde azami dikkat g\u00f6sterilmesi gereken son derece kritik hususlar mevcuttur. Kambiyo senetlerinin s\u0131k\u0131 \u015fekil \u015fartlar\u0131na tabi olmas\u0131 ve m\u00fccerretlik ilkesi gere\u011fi, usule veya esasa ili\u015fkin yap\u0131lacak en k\u00fc\u00e7\u00fck bir eksiklik, takibin iptaline, alaca\u011f\u0131n kambiyo vasf\u0131n\u0131 kaybetmesine ve hatta alacakl\u0131n\u0131n tazminat y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleriyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalmas\u0131na yol a\u00e7abilmektedir.
\nBono takibinde ilk ve en kritik ad\u0131m, senedin kanunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen zorunlu \u015fekil \u015fartlar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131y\u0131p ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131n incelenmesidir. Senedin metninde a\u00e7\u0131k\u00e7a “bono” veya “emre yaz\u0131l\u0131 senet” ibaresinin bulunmas\u0131, kay\u0131ts\u0131z ve \u015farts\u0131z belirli bir mebla\u011f\u0131 \u00f6deme vaadinin yer almas\u0131, lehtar\u0131n ad ve soyad\u0131 veya unvan\u0131, tanzim tarihi ve ke\u015fidecinin el yaz\u0131s\u0131 imzas\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 asli ge\u00e7erlilik \u015fartlar\u0131d\u0131r. Tanzim yeri ve \u00f6deme yerinin senede yaz\u0131lmam\u0131\u015f olmas\u0131 durumunda ise kanuni karineler devreye girmekte; ancak tanzim yeri hi\u00e7 g\u00f6sterilmedi\u011fi gibi ke\u015fidecinin ad\u0131n\u0131n yan\u0131nda bir idari birim de yer alm\u0131yorsa senet kambiyo vasf\u0131n\u0131 yitirerek adi senet h\u00fckm\u00fcne d\u00fc\u015fmektedir. Ayr\u0131ca vadenin tek ve a\u00e7\u0131k olmas\u0131 \u015fartt\u0131r; birden fazla vade i\u00e7eren ya da mu\u011flak vadeli senetler ge\u00e7ersizdir. Takip \u00f6ncesinde dikkat edilecek bir di\u011fer husus zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcreleridir. Ke\u015fideciye kar\u015f\u0131 ba\u015flat\u0131lacak takiplerde vadeden itibaren i\u015fleyen \u00fc\u00e7 y\u0131ll\u0131k zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcresinin dolup dolmad\u0131\u011f\u0131 titizlikle kontrol edilmelidir. M\u00fcracaat bor\u00e7lular\u0131na kar\u015f\u0131 ise daha k\u0131sa zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcreleri ve protesto \u00e7ekme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri g\u00fcndeme gelmektedir. \u0130cra takibi safhas\u0131nda ise takip talebinin usul\u00fcne uygun d\u00fczenlenmesi ve senedin asl\u0131n\u0131n icra dairesine tevdi edilmesi zorunludur. Bor\u00e7luya g\u00f6nderilen \u00f6deme emrine kar\u015f\u0131 bor\u00e7lunun be\u015f g\u00fcn i\u00e7inde icra hukuk mahkemesine borca veya imzaya itiraz etme hakk\u0131 bulundu\u011fundan, takip \u00f6ncesinde imza tatbiki ve alaca\u011f\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 hukuki s\u00fczge\u00e7ten ge\u00e7irilmelidir.
\nS\u00f6z konusu hususlar\u0131n hukuki zeminini 6102 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanunu ile 2004 say\u0131l\u0131 \u0130cra ve \u0130flas Kanunu olu\u015fturmaktad\u0131r. T\u00fcrk Ticaret Kanununun 776. maddesi bononun \u015fekil \u015fartlar\u0131n\u0131, 777. maddesi ise bu \u015fartlar\u0131n eksikli\u011fi halinde senedin ge\u00e7ersizli\u011fini ve kanuni karineleri d\u00fczenlemektedir. Zamana\u015f\u0131m\u0131 hususunda yine T\u00fcrk Ticaret Kanununun 749. maddesi ve bonolara at\u0131f yapan 778. maddesi h\u00fck\u00fcmleri esast\u0131r. \u0130cra takibinin usul\u00fc ve kambiyo senetlerine \u00f6zg\u00fc takip yollar\u0131 ise \u0130cra ve \u0130flas Kanununun 167 ila 170\/b maddeleri aras\u0131nda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak tanzim edilmi\u015ftir. Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu ve ilgili hukuk dairelerinin m\u00fcstekar i\u00e7tihatlar\u0131 do\u011frultusunda, senedin kambiyo vasf\u0131na haiz olup olmad\u0131\u011f\u0131 hususu kamu d\u00fczeninden say\u0131lmakta ve icra m\u00fcd\u00fcr\u00fc ile icra mahkemesi taraf\u0131ndan re’sen g\u00f6zetilmektedir.
\nSonu\u00e7 olarak, bono takibi ticari alacaklar\u0131n tahsilinde son derece etkili bir hukuki yol olmakla birlikte, \u015fekil \u015fartlar\u0131n\u0131n kat\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve usul hukukunun emredici kurallar\u0131 nedeniyle y\u00fcksek d\u00fczeyde hukuki \u00f6zen gerektirmektedir. Senedin kambiyo vasf\u0131n\u0131n tespiti, zamana\u015f\u0131m\u0131 kontrol\u00fc, bor\u00e7lu s\u0131fat\u0131n\u0131n ve bor\u00e7 miktar\u0131n\u0131n do\u011fru belirlenmesi ile icra takibinin usul\u00fcne uygun ba\u015flat\u0131lmas\u0131, hak kay\u0131plar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Aksi takdirde, takibin iptali ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lmas\u0131 ve alacakl\u0131n\u0131n k\u00f6t\u00fcniyet tazminat\u0131 veya para cezas\u0131na mahk\u00fbm edilmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz hale gelebilir. Bu nedenle bono takibi s\u00fcre\u00e7lerinin uzman bir hukuki birikimle, ilgili mevzuat ve yarg\u0131 i\u00e7tihatlar\u0131 \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda titizlikle y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi gerekmektedir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00fcrk ticari hayat\u0131n\u0131n ve bor\u00e7 ili\u015fkilerinin en \u00f6nemli finansal enstr\u00fcmanlar\u0131ndan biri olan bono, T\u00fcrk Ticaret Kanunu uyar\u0131nca kambiyo senedi niteli\u011fini haiz, emre yaz\u0131l\u0131 bir bor\u00e7 senedi t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Alacakl\u0131ya alaca\u011f\u0131n\u0131 h\u0131zl\u0131, etkin ve teminatl\u0131 bir \u015fekilde tahsil etme imk\u00e2n\u0131 sunan bu hukuki kurum, kambiyo senetlerine \u00f6zg\u00fc haciz yolu ile icra takibine konu edilebilmesi bak\u0131m\u0131ndan alacakl\u0131 lehine […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3058,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22],"tags":[],"class_list":["post-3059","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-icra-hukuku"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3059","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3059"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3059\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3083,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3059\/revisions\/3083"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3058"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3059"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3059"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3059"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}