{"id":2932,"date":"2026-07-15T14:24:43","date_gmt":"2026-07-15T14:24:43","guid":{"rendered":"https:\/\/hukuk.name\/?p=2932"},"modified":"2026-07-20T14:55:54","modified_gmt":"2026-07-20T14:55:54","slug":"hizmet-tespiti-davasi-nedir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/2026\/07\/15\/hizmet-tespiti-davasi-nedir\/","title":{"rendered":"Hizmet Tespiti Davas\u0131 Nedir?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sosyal g\u00fcvenlik hakk\u0131, Anayasa&#8217;n\u0131n 60. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan temel sosyal haklardan biridir. Bu hakk\u0131n etkin bi\u00e7imde kullan\u0131labilmesi, i\u015fverenlerin sigortal\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131 i\u015f\u00e7ileri eksiksiz ve s\u00fcresinde Sosyal G\u00fcvenlik Kurumu&#8217;na (SGK) bildirmelerine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Ancak uygulamada baz\u0131 i\u015fverenlerin i\u015f\u00e7ileri hi\u00e7 bildirmemesi, eksik g\u00fcn bildirmesi veya sigorta giri\u015fini ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 tarihlerde yapmas\u0131 nedeniyle sigortal\u0131lar\u0131n prim g\u00fcn say\u0131lar\u0131 eksik g\u00f6r\u00fcnmekte ve sosyal g\u00fcvenlik haklar\u0131 zarar g\u00f6rmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu t\u00fcr hukuka ayk\u0131r\u0131 uygulamalar\u0131n giderilmesi amac\u0131yla hukuk sistemimizde &#8220;hizmet tespiti davas\u0131&#8221; d\u00fczenlenmi\u015ftir. Hizmet tespiti davalar\u0131, sigortal\u0131n\u0131n fiilen \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 h\u00e2lde SGK kay\u0131tlar\u0131nda yer almayan \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcrelerinin mahkeme karar\u0131yla tespit edilmesini sa\u011flayan, kamu d\u00fczeniyle yak\u0131ndan ilgili dava t\u00fcrlerinden biridir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">I. Hizmet Tespiti Davas\u0131n\u0131n Hukuki Dayana\u011f\u0131<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hizmet tespiti davalar\u0131n\u0131n temel hukuki dayana\u011f\u0131n\u0131 5510 say\u0131l\u0131 Sosyal Sigortalar ve Genel Sa\u011fl\u0131k Sigortas\u0131 Kanunu&#8217;nun 86. maddesi olu\u015fturmaktad\u0131r. Bunun yan\u0131nda m\u00fclga 506 say\u0131l\u0131 Sosyal Sigortalar Kanunu&#8217;nun 79. maddesi de uzun y\u0131llar uygulamaya y\u00f6n vermi\u015f olup, bu d\u00f6neme ili\u015fkin uyu\u015fmazl\u0131klarda \u00f6nemini korumaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u00f6z konusu d\u00fczenlemeler uyar\u0131nca, i\u015fveren taraf\u0131ndan Kuruma bildirilmeyen veya eksik bildirilen \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n mahkeme karar\u0131yla tespit edilmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">II. Hizmet Tespiti Davas\u0131n\u0131n Amac\u0131<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu davan\u0131n temel amac\u0131;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Sigortal\u0131n\u0131n fiili \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcrelerinin belirlenmesi,<\/li>\n\n\n\n<li>SGK kay\u0131tlar\u0131n\u0131n ger\u00e7e\u011fe uygun h\u00e2le getirilmesi,<\/li>\n\n\n\n<li>Sigortal\u0131l\u0131k haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131,<\/li>\n\n\n\n<li>Emeklilik, malull\u00fck ve \u00f6l\u00fcm sigortas\u0131 haklar\u0131n\u0131n g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmas\u0131,<\/li>\n\n\n\n<li>Sosyal g\u00fcvenlik sisteminin kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 istihdamdan korunmas\u0131d\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dolay\u0131s\u0131yla dava yaln\u0131zca bireysel menfaatleri de\u011fil, ayn\u0131 zamanda kamu d\u00fczenini de ilgilendirmektedir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">III. Davan\u0131n Taraflar\u0131<\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">A. Davac\u0131<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Davay\u0131;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Sigortal\u0131 i\u015f\u00e7i,<\/li>\n\n\n\n<li>\u00d6l\u00fcm\u00fc h\u00e2linde hak sahipleri,<\/li>\n\n\n\n<li>Belirli \u015fartlar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi h\u00e2linde miras\u00e7\u0131lar\u0131<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">a\u00e7abilir.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">B. Daval\u0131<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dava;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n ge\u00e7ti\u011fi i\u015fveren,<\/li>\n\n\n\n<li>Gerekli h\u00e2llerde i\u015fverenin miras\u00e7\u0131lar\u0131 veya t\u00fczel ki\u015filik halefleri<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">aleyhine a\u00e7\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Uygulamada Sosyal G\u00fcvenlik Kurumu da davada taraf olarak yer almakta ve verilen karar\u0131n uygulanmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan s\u00fcrece kat\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">IV. Davan\u0131n Konusu<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hizmet tespiti davas\u0131n\u0131n konusu;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Sigortas\u0131z \u00e7al\u0131\u015fmalar,<\/li>\n\n\n\n<li>Eksik bildirilen \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcreleri,<\/li>\n\n\n\n<li>Eksik g\u00fcn bildirimi,<\/li>\n\n\n\n<li>Ger\u00e7ek \u00fccretin d\u00fc\u015f\u00fck g\u00f6sterilmesinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak fiili \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresinin belirlenmesi,<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">gibi hususlard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu davada mahkeme, i\u015f\u00e7inin ger\u00e7ekten \u00e7al\u0131\u015f\u0131p \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n hangi tarihler aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini ara\u015ft\u0131r\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">V. Davan\u0131n A\u00e7\u0131lma \u015eartlar\u0131<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hizmet tespiti davas\u0131 a\u00e7\u0131labilmesi i\u00e7in;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u0130\u015f ili\u015fkisinin fiilen kurulmu\u015f olmas\u0131,<\/li>\n\n\n\n<li>\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n hizmet akdine dayanmas\u0131,<\/li>\n\n\n\n<li>\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n SGK&#8217;ya hi\u00e7 bildirilmemi\u015f veya eksik bildirilmi\u015f olmas\u0131,<\/li>\n\n\n\n<li>Kanunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen hak d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc s\u00fcre i\u00e7erisinde dava a\u00e7\u0131lmas\u0131<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">gerekmektedir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">VI. Hak D\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc S\u00fcre<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">5510 say\u0131l\u0131 Kanun uyar\u0131nca hizmet tespiti davalar\u0131, \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ge\u00e7ti\u011fi y\u0131l\u0131n sonundan ba\u015flayarak be\u015f y\u0131l i\u00e7inde a\u00e7\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ancak Yarg\u0131tay uygulamas\u0131nda;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u0130\u015fveren taraf\u0131ndan i\u015fe giri\u015f bildirgesinin verilmi\u015f olmas\u0131,<\/li>\n\n\n\n<li>\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n Kurum kay\u0131tlar\u0131na k\u0131smen yans\u0131m\u0131\u015f bulunmas\u0131,<\/li>\n\n\n\n<li>Kurumun \u00e7al\u0131\u015fmadan haberdar olmas\u0131,<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">gibi durumlarda hak d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc s\u00fcrenin uygulanmas\u0131na ili\u015fkin farkl\u0131 de\u011ferlendirmeler yap\u0131labilmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu nedenle her somut olay\u0131n kendi \u00f6zellikleri i\u00e7inde de\u011ferlendirilmesi gerekir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">VII. \u0130spat<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hizmet tespiti davalar\u0131nda ispat b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ba\u015fl\u0131ca deliller \u015funlard\u0131r:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Tan\u0131k beyanlar\u0131,<\/li>\n\n\n\n<li>\u00dccret bordrolar\u0131,<\/li>\n\n\n\n<li>Puantaj kay\u0131tlar\u0131,<\/li>\n\n\n\n<li>\u0130\u015f yeri kay\u0131tlar\u0131,<\/li>\n\n\n\n<li>Vergi kay\u0131tlar\u0131,<\/li>\n\n\n\n<li>Belediye ruhsatlar\u0131,<\/li>\n\n\n\n<li>Ticaret Sicili kay\u0131tlar\u0131,<\/li>\n\n\n\n<li>SGK denetim raporlar\u0131,<\/li>\n\n\n\n<li>Kamera kay\u0131tlar\u0131,<\/li>\n\n\n\n<li>Elektronik giri\u015f-\u00e7\u0131k\u0131\u015f kay\u0131tlar\u0131,<\/li>\n\n\n\n<li>Banka kay\u0131tlar\u0131,<\/li>\n\n\n\n<li>Yaz\u0131l\u0131 belgeler.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yarg\u0131tay, \u00f6zellikle ayn\u0131 d\u00f6nemde i\u015f yerinde \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f bordro tan\u0131klar\u0131n\u0131n beyanlar\u0131na \u00f6nemli de\u011fer vermektedir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">VIII. Mahkemenin Ara\u015ft\u0131rma Y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hizmet tespiti davalar\u0131 kamu d\u00fczenini ilgilendirdi\u011finden h\u00e2kim, taraflar\u0131n sundu\u011fu delillerle yetinmeyip resen ara\u015ft\u0131rma ilkesi do\u011frultusunda gerekli g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc delilleri de toplamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mahkeme;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u0130\u015f yerinin ger\u00e7ekten faaliyet g\u00f6sterip g\u00f6stermedi\u011fini,<\/li>\n\n\n\n<li>\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n niteli\u011fini,<\/li>\n\n\n\n<li>\u0130\u015f\u00e7inin g\u00f6revini,<\/li>\n\n\n\n<li>\u0130\u015f yerindeki di\u011fer \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131,<\/li>\n\n\n\n<li>Kurum kay\u0131tlar\u0131n\u0131,<\/li>\n\n\n\n<li>Vergi kay\u0131tlar\u0131n\u0131<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ayr\u0131nt\u0131l\u0131 \u015fekilde ara\u015ft\u0131rmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">IX. Hizmet Tespiti Davas\u0131n\u0131n Sonu\u00e7lar\u0131<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Davac\u0131 bak\u0131m\u0131ndan;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Emeklilik prim g\u00fcn say\u0131s\u0131 artabilir.<\/li>\n\n\n\n<li>Sigortal\u0131l\u0131k s\u00fcresi d\u00fczeltilir.<\/li>\n\n\n\n<li>Malull\u00fck ve ya\u015fl\u0131l\u0131k ayl\u0131\u011f\u0131 bak\u0131m\u0131ndan hak kayb\u0131 \u00f6nlenebilir.<\/li>\n\n\n\n<li>\u00d6l\u00fcm ayl\u0131\u011f\u0131 haklar\u0131 korunabilir.<\/li>\n\n\n\n<li>Sosyal g\u00fcvenlik kay\u0131tlar\u0131 ger\u00e7e\u011fe uygun h\u00e2le gelir.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130\u015fveren bak\u0131m\u0131ndan ise;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Prim borcu do\u011fabilir.<\/li>\n\n\n\n<li>\u0130dari para cezalar\u0131 uygulanabilir.<\/li>\n\n\n\n<li>Gecikme cezas\u0131 ve gecikme zamm\u0131 tahakkuk ettirilebilir.<\/li>\n\n\n\n<li>Sosyal g\u00fcvenlik mevzuat\u0131ndan kaynaklanan di\u011fer yapt\u0131r\u0131mlar g\u00fcndeme gelebilir.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">X. Yarg\u0131tay Uygulamas\u0131nda Benimsenen \u0130lkeler<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yarg\u0131tay&#8217;\u0131n yerle\u015fik i\u00e7tihatlar\u0131nda;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Hizmet tespiti davalar\u0131n\u0131n kamu d\u00fczenini ilgilendirdi\u011fi,<\/li>\n\n\n\n<li>Re&#8217;sen ara\u015ft\u0131rma ilkesinin uygulanmas\u0131 gerekti\u011fi,<\/li>\n\n\n\n<li>Tan\u0131k anlat\u0131mlar\u0131n\u0131n tek ba\u015f\u0131na yeterli g\u00f6r\u00fclmeyip m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca yaz\u0131l\u0131 delillerle desteklenmesi gerekti\u011fi,<\/li>\n\n\n\n<li>Bordro tan\u0131klar\u0131n\u0131n beyanlar\u0131na \u00f6ncelik verilmesi,<\/li>\n\n\n\n<li>Sigortal\u0131l\u0131k hakk\u0131ndan vazge\u00e7ilemeyece\u011fi<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ilkeleri istikrarl\u0131 bi\u00e7imde kabul edilmektedir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Sonu\u00e7<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hizmet tespiti davalar\u0131, sigortal\u0131lar\u0131n sosyal g\u00fcvenlik haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. \u0130\u015fverenlerin sigortal\u0131 bildirim y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yerine getirmemesi nedeniyle ortaya \u00e7\u0131kan hak kay\u0131plar\u0131, mahkeme karar\u0131yla giderilebilmekte ve sigortal\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresi hukuken tespit edilmektedir. Kamu d\u00fczenini ilgilendiren bu davalarda mahkemelerin resen ara\u015ft\u0131rma ilkesi do\u011frultusunda hareket etmesi, maddi ger\u00e7e\u011fin ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan zorunludur. Sosyal g\u00fcvenlik sisteminin etkin i\u015flemesi, kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 istihdam\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n anayasal sosyal g\u00fcvenlik hakk\u0131n\u0131n korunmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan hizmet tespiti davalar\u0131 \u00f6nemli bir hukuki g\u00fcvence olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sosyal g\u00fcvenlik hakk\u0131, Anayasa&#8217;n\u0131n 60. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan temel sosyal haklardan biridir. Bu hakk\u0131n etkin bi\u00e7imde kullan\u0131labilmesi, i\u015fverenlerin sigortal\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131 i\u015f\u00e7ileri eksiksiz ve s\u00fcresinde Sosyal G\u00fcvenlik Kurumu&#8217;na (SGK) bildirmelerine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Ancak uygulamada baz\u0131 i\u015fverenlerin i\u015f\u00e7ileri hi\u00e7 bildirmemesi, eksik g\u00fcn bildirmesi veya sigorta giri\u015fini ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 tarihlerde yapmas\u0131 nedeniyle sigortal\u0131lar\u0131n prim g\u00fcn say\u0131lar\u0131 eksik g\u00f6r\u00fcnmekte [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":2225,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15,18],"tags":[],"class_list":["post-2932","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-is-hukuku","category-manset"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2932","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2932"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2932\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2934,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2932\/revisions\/2934"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2225"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2932"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2932"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2932"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}