{"id":2591,"date":"2026-07-03T11:30:33","date_gmt":"2026-07-03T11:30:33","guid":{"rendered":"https:\/\/hukuk.name\/?p=2591"},"modified":"2026-07-13T09:47:29","modified_gmt":"2026-07-13T09:47:29","slug":"idari-dava-acma-suresinin-canlanmasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/2026\/07\/03\/idari-dava-acma-suresinin-canlanmasi\/","title":{"rendered":"\u0130dari Dava A\u00e7ma S\u00fcresinin Canlanmas\u0131"},"content":{"rendered":"\n

\u0130dari yarg\u0131da dava a\u00e7ma s\u00fcresi, hukuki g\u00fcvenlik ve idari istikrar ilkelerinin bir gere\u011fi olarak hak d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc nitelikte kabul edilmektedir. Bu s\u00fcrelerin ka\u00e7\u0131r\u0131lmas\u0131 kural olarak dava hakk\u0131n\u0131n sona ermesi sonucunu do\u011furur. Ancak idare hukukunun kendine \u00f6zg\u00fc yap\u0131s\u0131, bireylerin idari i\u015flemler kar\u015f\u0131s\u0131ndaki korunma ihtiyac\u0131 ve hakkaniyet d\u00fc\u015f\u00fcncesi, baz\u0131 durumlarda dava a\u00e7ma s\u00fcresinin yeniden ba\u015flamas\u0131 ya da ba\u015fka bir ifadeyle \u201ccanlanmas\u0131\u201d<\/strong> sonucunu do\u011furan istisnai mekanizmalar\u0131n kabul edilmesini gerekli k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u00e7al\u0131\u015fma, idari dava a\u00e7ma s\u00fcresinin canlanmas\u0131 kavram\u0131n\u0131, hukuki dayanaklar\u0131n\u0131 ve yarg\u0131 i\u00e7tihatlar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde incelemeyi ama\u00e7lamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u0130dari Dava A\u00e7ma S\u00fcresinin Hukuki Niteli\u011fi<\/h2>\n\n\n\n

2577 say\u0131l\u0131 \u0130dari Yarg\u0131lama Usul\u00fc Kanunu\u2019nun (\u0130YUK) 7. maddesine g\u00f6re idari davalar, Dan\u0131\u015ftay ve idare mahkemelerinde kural olarak altm\u0131\u015f g\u00fcn<\/strong>, vergi mahkemelerinde ise otuz g\u00fcn<\/strong> i\u00e7inde a\u00e7\u0131l\u0131r. Bu s\u00fcreler hak d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc s\u00fcrelerdir ve mahkemelerce re\u2019sen g\u00f6zetilir. S\u00fcrelerin hak d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc nitelikte olmas\u0131, idari i\u015flemlerin belirli bir s\u00fcre sonra hukuki kesinlik kazanmas\u0131n\u0131 ve idarenin i\u015flem g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamay\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Ancak bu kat\u0131 yakla\u015f\u0131m, bireylerin idarenin hukuka ayk\u0131r\u0131 i\u015flemlerine kar\u015f\u0131 etkili ba\u015fvuru hakk\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rlayabilecek niteliktedir. Bu nedenle kanun koyucu ve yarg\u0131 i\u00e7tihatlar\u0131, belirli h\u00e2llerde dava a\u00e7ma s\u00fcresinin durmas\u0131 veya yeniden ba\u015flamas\u0131 sonucunu do\u011furan d\u00fczenlemelere yer vermi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Dava A\u00e7ma S\u00fcresinin Canlanmas\u0131 Kavram\u0131<\/h2>\n\n\n\n

Dava a\u00e7ma s\u00fcresinin canlanmas\u0131, daha \u00f6nce i\u015flemeye ba\u015flam\u0131\u015f ve sona ermi\u015f ya da sona ermek \u00fczere olan dava a\u00e7ma s\u00fcresinin, yeni bir hukuki durum veya idari i\u015flem nedeniyle yeniden i\u015flemeye ba\u015flamas\u0131d\u0131r. Bu kavram, \u00e7o\u011fu zaman \u201cs\u00fcrenin kesilmesi\u201d veya \u201cyeniden ba\u015flamas\u0131\u201d kavramlar\u0131yla birlikte an\u0131lmakla birlikte, esasen bireyin dava a\u00e7ma hakk\u0131n\u0131n yeniden do\u011fmas\u0131 sonucunu ifade eder.<\/p>\n\n\n\n

Canlanma, s\u00fcreyi durduran h\u00e2llerden farkl\u0131 olarak, \u00f6nceki s\u00fcrenin hukuki sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rarak yeni bir s\u00fcre ba\u015flat\u0131r. Bu y\u00f6n\u00fcyle dava a\u00e7ma s\u00fcresinin canlanmas\u0131, hak arama \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc geni\u015fletici bir i\u015flev g\u00f6rmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Dava A\u00e7ma S\u00fcresinin Canlanmas\u0131na Yol A\u00e7an H\u00e2ller<\/h2>\n\n\n\n

1. \u00dcst Makama Ba\u015fvuru ve Z\u0131mni Ret<\/h3>\n\n\n\n

\u0130YUK\u2019un 11. maddesi uyar\u0131nca, ilgililer idari i\u015fleme kar\u015f\u0131 dava a\u00e7madan \u00f6nce \u00fcst makama ba\u015fvurabilirler. Bu ba\u015fvuru, dava a\u00e7ma s\u00fcresini durdurur. \u00dcst makam\u0131n ba\u015fvuruyu reddetmesi veya altm\u0131\u015f g\u00fcn i\u00e7inde cevap vermemesi h\u00e2linde (z\u0131mni ret), dava a\u00e7ma s\u00fcresi yeniden i\u015flemeye ba\u015flar<\/strong>. Bu durumda, \u00f6nceki s\u00fcrede ge\u00e7en zaman dikkate al\u0131nmaks\u0131z\u0131n yeni bir s\u00fcre tan\u0131nmas\u0131, dava a\u00e7ma s\u00fcresinin canlanmas\u0131 olarak de\u011ferlendirilir.<\/p>\n\n\n\n

2. Yeni Bir \u0130dari \u0130\u015flem Tesis Edilmesi<\/h3>\n\n\n\n

\u0130darenin, \u00f6nceki i\u015flemi teyit eden de\u011fil, onu hukuki sonu\u00e7lar\u0131 itibar\u0131yla de\u011fi\u015ftiren yeni bir i\u015flem tesis etmesi h\u00e2linde, bu yeni i\u015flem ba\u011f\u0131ms\u0131z dava konusu olabilir. Bu durumda, \u00f6nceki i\u015flem i\u00e7in dava a\u00e7ma s\u00fcresi ge\u00e7mi\u015f olsa dahi, yeni i\u015flemle birlikte dava a\u00e7ma s\u00fcresi yeniden do\u011far<\/strong>. Dan\u0131\u015ftay i\u00e7tihatlar\u0131nda, i\u015flemin \u201cicrai nitelikte\u201d olup olmad\u0131\u011f\u0131 bu noktada belirleyici bir \u00f6l\u00e7\u00fct olarak kabul edilmektedir.<\/p>\n\n\n\n

3. \u0130dari \u0130\u015flemin Geri Al\u0131nmas\u0131, Kald\u0131r\u0131lmas\u0131 veya De\u011fi\u015ftirilmesi<\/h3>\n\n\n\n

\u0130darenin hukuka ayk\u0131r\u0131 bir i\u015flemi geri almas\u0131 ya da y\u00fcr\u00fcrl\u00fckteki bir i\u015flemi de\u011fi\u015ftirmesi h\u00e2linde, ortaya \u00e7\u0131kan yeni hukuki durum, ilgililer a\u00e7\u0131s\u0131ndan dava a\u00e7ma s\u00fcresinin canlanmas\u0131na yol a\u00e7abilir. \u00d6zellikle ilgilinin hukuki durumunu a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131ran veya yeni y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler getiren de\u011fi\u015fiklikler, yeni bir dava a\u00e7ma s\u00fcresini ba\u015flat\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

4. Yarg\u0131 Karar\u0131n\u0131n Uygulanmas\u0131 S\u00fcrecinde Tesis Edilen \u0130\u015flemler<\/h3>\n\n\n\n

\u0130dari yarg\u0131 kararlar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131 a\u015famas\u0131nda idare taraf\u0131ndan tesis edilen i\u015flemler, \u00f6nceki i\u015flemin devam\u0131 niteli\u011finde olmay\u0131p yeni bir irade a\u00e7\u0131klamas\u0131 i\u00e7eriyorsa, bu i\u015flemler bak\u0131m\u0131ndan da dava a\u00e7ma s\u00fcresinin canland\u0131\u011f\u0131 kabul edilmektedir. Bu yakla\u015f\u0131m, yarg\u0131 kararlar\u0131n\u0131n etkili bi\u00e7imde uygulanmas\u0131n\u0131 ve bireylerin yeniden dava a\u00e7ma imk\u00e2n\u0131na kavu\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n\n\n\n

Dava A\u00e7ma S\u00fcresinin Canlanmas\u0131n\u0131n S\u0131n\u0131rlar\u0131<\/h2>\n\n\n\n

Dava a\u00e7ma s\u00fcresinin canlanmas\u0131, istisnai bir durumdur ve geni\u015f yorumlanmas\u0131 hukuki g\u00fcvenli\u011fi zedeleyebilir. Bu nedenle yarg\u0131 i\u00e7tihatlar\u0131nda, salt \u00f6nceki i\u015flemi tekrar eden, yeni bir hukuki sonu\u00e7 do\u011furmayan i\u015flemlerin dava a\u00e7ma s\u00fcresini canland\u0131rmayaca\u011f\u0131 kabul edilmektedir. Ayr\u0131ca, ilgilinin k\u00f6t\u00fc niyetli olarak s\u00fcreci uzatmaya y\u00f6nelik ba\u015fvurular\u0131 da bu kapsamda de\u011ferlendirilmez.<\/p>\n\n\n\n

Sonu\u00e7<\/h2>\n\n\n\n

\u0130dari dava a\u00e7ma s\u00fcresinin canlanmas\u0131, idari yarg\u0131lama hukukunda hak arama \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile hukuki g\u00fcvenlik ilkesi aras\u0131nda denge kurmaya y\u00f6nelik \u00f6nemli bir kurumdur. Kanuni d\u00fczenlemeler ve yarg\u0131 i\u00e7tihatlar\u0131yla \u015fekillenen bu kavram, bireylerin idarenin hukuka ayk\u0131r\u0131 i\u015flemlerine kar\u015f\u0131 etkin bir \u015fekilde korunmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r. Ancak bu mekanizman\u0131n istisnai niteli\u011fi g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak, her somut olay\u0131n \u00f6zelliklerine g\u00f6re dikkatli bir de\u011ferlendirme yap\u0131lmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u0130dari yarg\u0131da dava a\u00e7ma s\u00fcresi, hukuki g\u00fcvenlik ve idari istikrar ilkelerinin bir gere\u011fi olarak hak d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc nitelikte kabul edilmektedir. Bu s\u00fcrelerin ka\u00e7\u0131r\u0131lmas\u0131 kural olarak dava hakk\u0131n\u0131n sona ermesi sonucunu do\u011furur. Ancak idare hukukunun kendine \u00f6zg\u00fc yap\u0131s\u0131, bireylerin idari i\u015flemler kar\u015f\u0131s\u0131ndaki korunma ihtiyac\u0131 ve hakkaniyet d\u00fc\u015f\u00fcncesi, baz\u0131 durumlarda dava a\u00e7ma s\u00fcresinin yeniden ba\u015flamas\u0131 ya da ba\u015fka […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2783,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13,18],"tags":[],"class_list":["post-2591","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-idare-hukuku","category-manset"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2591","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2591"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2591\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2773,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2591\/revisions\/2773"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2783"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2591"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2591"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2591"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}