T\u00fcrk hukuk sisteminde son y\u0131llarda en \u00e7ok \u00f6nem kazanan alternatif uyu\u015fmazl\u0131k \u00e7\u00f6z\u00fcm y\u00f6ntemlerinden biri arabuluculuktur. \u00d6zellikle mahkemelerdeki yo\u011funlu\u011fun azalt\u0131lmas\u0131, uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n daha k\u0131sa s\u00fcrede \u00e7\u00f6z\u00fclmesi ve taraflar\u0131n daha d\u00fc\u015f\u00fck maliyetlerle sonuca ula\u015fabilmesi amac\u0131yla bir\u00e7ok dava t\u00fcr\u00fcnde arabuluculuk dava \u015fart\u0131 h\u00e2line getirilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
Arabuluculuk sistemi, 6325 say\u0131l\u0131 Hukuk Uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131nda Arabuluculuk Kanunu kapsam\u0131nda d\u00fczenlenmektedir. Sistemin temel amac\u0131, taraflar\u0131n uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 mahkemeye gitmeden \u00e7\u00f6zebilmesini sa\u011flamakt\u0131r. Arabulucu, tarafs\u0131z ve ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015fi olarak taraflar\u0131 bir araya getirir; ancak h\u00e2kim gibi karar vermez. \u00c7\u00f6z\u00fcm, taraflar\u0131n ortak iradesiyle olu\u015fur.<\/p>\n\n\n\n
Arabuluculuk Nedir?<\/p>\n\n\n\n
6325 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 2. maddesine g\u00f6re arabuluculuk:<\/p>\n\n\n\n
\u201cTaraflar\u0131n \u00fczerinde serbest\u00e7e tasarruf edebilecekleri i\u015f veya i\u015flemlerden do\u011fan \u00f6zel hukuk uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde uygulanan alternatif uyu\u015fmazl\u0131k \u00e7\u00f6z\u00fcm y\u00f6ntemidir.\u201d<\/p>\n\n\n\n
Arabuluculuk sistemi ba\u015flang\u0131\u00e7ta tamamen g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck esas\u0131na dayan\u0131rken, zamanla baz\u0131 uyu\u015fmazl\u0131klarda zorunlu h\u00e2le getirilmi\u015ftir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bir\u00e7ok davada arabuluculu\u011fa ba\u015fvurulmadan do\u011frudan dava a\u00e7\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n
\u0130\u015f Hukukunda Zorunlu Arabuluculuk<\/p>\n\n\n\n
7036 say\u0131l\u0131 \u0130\u015f Mahkemeleri Kanunu ile i\u015f\u00e7i ve i\u015fveren uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131nda zorunlu arabuluculuk sistemi kabul edilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
Kanunun 3. maddesine g\u00f6re:<\/p>\n\n\n\n
\u201cKanuna, bireysel veya toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmesine dayanan i\u015f\u00e7i veya i\u015fveren alaca\u011f\u0131 ve tazminat\u0131 ile i\u015fe iade talebiyle a\u00e7\u0131lan davalarda arabulucuya ba\u015fvurulmu\u015f olmas\u0131 dava \u015fart\u0131d\u0131r.\u201d<\/p>\n\n\n\n
Bu kapsamda \u00f6zellikle;<\/p>\n\n\n\n
* K\u0131dem tazminat\u0131,
* \u0130hbar tazminat\u0131,
* Fazla mesai alaca\u011f\u0131,
* Maa\u015f alaca\u011f\u0131,
* Y\u0131ll\u0131k izin \u00fccreti,
* \u0130\u015fe iade davalar\u0131<\/p>\n\n\n\n
bak\u0131m\u0131ndan arabuluculuk zorunludur.<\/p>\n\n\n\n
Ancak i\u015f kazas\u0131 nedeniyle a\u00e7\u0131lan maddi ve manevi tazminat davalar\u0131nda zorunlu arabuluculuk uygulanmamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Ticari Davalarda Zorunlu Arabuluculuk<\/p>\n\n\n\n
6102 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ticaret Kanunu\u2019nun 5\/A maddesi ile ticari uyu\u015fmazl\u0131klarda dava \u015fart\u0131 arabuluculuk sistemi getirilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
Maddeye g\u00f6re:<\/p>\n\n\n\n
\u201cKonusu bir miktar paran\u0131n \u00f6denmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakk\u0131nda dava a\u00e7\u0131lmadan \u00f6nce arabulucuya ba\u015fvurulmu\u015f olmas\u0131 dava \u015fart\u0131d\u0131r.\u201d<\/p>\n\n\n\n
Bu nedenle;<\/p>\n\n\n\n
* Cari hesap alacaklar\u0131,
* Fatura alacaklar\u0131,
* Ticari s\u00f6zle\u015fmeden do\u011fan alacaklar,
* \u015eirketler aras\u0131 tazminat talepleri,
* Ticari hizmet s\u00f6zle\u015fmeleri<\/p>\n\n\n\n
gibi bir\u00e7ok ticari uyu\u015fmazl\u0131kta arabuluculuk zorunlu h\u00e2le gelmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
Ancak iflas davalar\u0131 ve \u00e7eki\u015fmesiz yarg\u0131 i\u015fleri genellikle zorunlu arabuluculuk kapsam\u0131nda de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcketici Uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131nda Arabuluculuk<\/p>\n\n\n\n
6502 say\u0131l\u0131 T\u00fcketicinin Korunmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanun kapsam\u0131nda belirli t\u00fcketici uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131nda da zorunlu arabuluculuk uygulanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6zellikle t\u00fcketici mahkemelerinde g\u00f6r\u00fclen alacak ve tazminat taleplerinde arabuluculu\u011fa ba\u015fvuru dava \u015fart\u0131 olabilmektedir.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6rne\u011fin;<\/p>\n\n\n\n
* Ay\u0131pl\u0131 mal,
* Ay\u0131pl\u0131 hizmet,
* Sat\u0131\u015f s\u00f6zle\u015fmesinden kaynaklanan zararlar,
* Abonelik uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131<\/p>\n\n\n\n
bak\u0131m\u0131ndan arabuluculuk g\u00fcndeme gelebilmektedir.<\/p>\n\n\n\n
Ancak t\u00fcketici hakem heyetinin g\u00f6rev alan\u0131na giren uyu\u015fmazl\u0131klar bak\u0131m\u0131ndan \u00f6ncelikle hakem heyetine ba\u015fvuru yap\u0131lmas\u0131 gerekir.<\/p>\n\n\n\n
Kira Uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131nda Zorunlu Arabuluculuk<\/p>\n\n\n\n
7445 say\u0131l\u0131 Kanun ile kira hukukunda da zorunlu arabuluculuk sistemi uygulanmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6zellikle;<\/p>\n\n\n\n
* Kira alaca\u011f\u0131,
* Tahliye talepleri,
* Kira bedelinin tespiti,
* Kira uyarlama davalar\u0131<\/p>\n\n\n\n
bak\u0131m\u0131ndan dava a\u00e7\u0131lmadan \u00f6nce arabulucuya ba\u015fvurulmas\u0131 zorunludur.<\/p>\n\n\n\n
Bu d\u00fczenleme ile Sulh Hukuk Mahkemelerindeki yo\u011funlu\u011fun azalt\u0131lmas\u0131 ama\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Ortakl\u0131\u011f\u0131n Giderilmesi ve Kom\u015fuluk Hukuku<\/p>\n\n\n\n
Son yasal d\u00fczenlemelerle birlikte baz\u0131 ta\u015f\u0131nmaz uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131nda da zorunlu arabuluculuk sistemi uygulanmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6zellikle;<\/p>\n\n\n\n
* Ortakl\u0131\u011f\u0131n giderilmesi davalar\u0131,
* Kat m\u00fclkiyetinden kaynaklanan uyu\u015fmazl\u0131klar,
* Kom\u015fuluk hukukuna ili\u015fkin baz\u0131 talepler<\/p>\n\n\n\n
bak\u0131m\u0131ndan arabuluculuk uygulamas\u0131 geni\u015fletilmektedir.<\/p>\n\n\n\n
Bu alanlarda taraflar\u0131n uzun s\u00fcren davalar yerine uzla\u015fma yoluyla \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretmesi hedeflenmektedir.<\/p>\n\n\n\n
Arabuluculuk S\u00fcreci Nas\u0131l \u0130\u015fler?<\/p>\n\n\n\n
Arabuluculuk ba\u015fvurusu adliyelerde bulunan arabuluculuk b\u00fcrolar\u0131na yap\u0131lmaktad\u0131r. Ba\u015fvurunun ard\u0131ndan sistem taraf\u0131ndan bir arabulucu g\u00f6revlendirilir.<\/p>\n\n\n\n
Arabulucu taraflarla ileti\u015fime ge\u00e7erek toplant\u0131 g\u00fcn\u00fc belirler. Toplant\u0131lar fiziksel veya \u00e7evrim i\u00e7i ger\u00e7ekle\u015ftirilebilir.<\/p>\n\n\n\n
Taraflar anla\u015f\u0131rsa d\u00fczenlenen anla\u015fma belgesi ilam niteli\u011finde belge say\u0131labilmektedir. B\u00f6ylece mahkeme karar\u0131 gibi icra edilebilir h\u00e2le gelir.<\/p>\n\n\n\n
Anla\u015fma sa\u011flanamazsa son tutanak d\u00fczenlenir ve dava a\u00e7ma hakk\u0131 do\u011far.<\/p>\n\n\n\n
Sonu\u00e7<\/p>\n\n\n\n
Zorunlu arabuluculuk sistemi T\u00fcrk hukukunda giderek geni\u015fleyen bir uygulama alan\u0131na sahiptir. \u0130\u015f hukuku, ticaret hukuku, t\u00fcketici hukuku ve kira hukuku ba\u015fta olmak \u00fczere bir\u00e7ok uyu\u015fmazl\u0131k t\u00fcr\u00fcnde dava a\u00e7madan \u00f6nce arabulucuya ba\u015fvurulmas\u0131 zorunlu h\u00e2le gelmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
Son y\u0131llarda yap\u0131lan d\u00fczenlemelerle ta\u015f\u0131nmaz ve kom\u015fuluk hukukuna ili\u015fkin baz\u0131 uyu\u015fmazl\u0131klar da sisteme dahil edilmektedir. B\u00f6ylece mahkemelerin i\u015f y\u00fck\u00fcn\u00fcn azalt\u0131lmas\u0131 ve uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n daha h\u0131zl\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fclmesi ama\u00e7lanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Ancak arabuluculuk s\u00fcrecinde taraflar\u0131n hak kayb\u0131na u\u011framamas\u0131 i\u00e7in hukuki s\u00fcrecin dikkatli y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi ve \u00f6zellikle anla\u015fma belgelerinin kapsam\u0131n\u0131n do\u011fru de\u011ferlendirilmesi b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00fcrk hukuk sisteminde son y\u0131llarda en \u00e7ok \u00f6nem kazanan alternatif uyu\u015fmazl\u0131k \u00e7\u00f6z\u00fcm y\u00f6ntemlerinden biri arabuluculuktur. \u00d6zellikle mahkemelerdeki yo\u011funlu\u011fun azalt\u0131lmas\u0131, uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n daha k\u0131sa s\u00fcrede \u00e7\u00f6z\u00fclmesi ve taraflar\u0131n daha d\u00fc\u015f\u00fck maliyetlerle sonuca ula\u015fabilmesi amac\u0131yla bir\u00e7ok dava t\u00fcr\u00fcnde arabuluculuk dava \u015fart\u0131 h\u00e2line getirilmi\u015ftir. Arabuluculuk sistemi, 6325 say\u0131l\u0131 Hukuk Uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131nda Arabuluculuk Kanunu kapsam\u0131nda d\u00fczenlenmektedir. Sistemin temel amac\u0131, taraflar\u0131n uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1857,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[426,57,425],"class_list":["post-2578","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-is-hukuku","tag-arabulucu","tag-arabuluculuk","tag-dava-sarti"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2578","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2578"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2578\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2579,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2578\/revisions\/2579"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1857"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2578"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2578"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hukuk.name\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2578"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}